استخراج، خالص سازی و تعیین ساختار پلی ساکارید غالب جداشده از ریشه های گیاه چوبک کرک غده‌ای

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
چکیده

پلی­ساکارید محلول در آب جدیدی با وزن مولکولی 2/35 کیلودالتون و درجة چرخش نوری °5/178+ توسط آب داغ C°80 از ریشه­های گیاه چوبک کرک غده­ای استخراج شد. خالص­سازی پلی­ساکارید با استفاده از ستون­های کروماتوگرافی دی­اتیل­آمینو­اتیل-سلولز و سفادکس جی-50 انجام گرفت و فراکشن غالب (پلی­ساکارید خالص) جمع آوری و به روش انجمادی خشک شد. راندمان استخراج پلی­ساکارید ناخالص و خالص به ترتیب 4/3% و 3/2% بود. مقدار قند کل پلی­ساکارید خالص 2/98%  بود و جذبی در ناحیة 280 نانومتر از طیف فرابنفش نداشت که عدم حضور پروتئین و اسیدهای نوکلئیک در ساختار آن را نشان داد. نتایج آنالیز واحدهای مونوساکاریدی سازندة پلی­ساکارید خالص با دستگاه کروماتوگرافی گازی نشان داد که از واحدهای مونومری گلوکز گالاکتوز، آرابینوز و مانوز به ترتیب با نسبت­های مولی 9/2، 1/6، 9/0 و 1 تشکیل شده است. شناسایی ساختار پلی­ساکارید خالص توسط تلفیقی از آزمون­های آنالیز شیمیایی و دستگاهی مانند متیلاسیون، اکسیداسیون پریودات و تجزیه اسمیت، هیدرولیز ناقص اسیدی، مادون قرمز و رزونانس مغناطیس هسته اتم­های کربن و پروتون صورت گرفت و نتایج حاصل نشان داد واحدهای گالاکتوز با اتصال (6→1)α اسکلت اصلی ساختار پلی­ساکارید خالص را تشکیل می­دهند. واحدهای گالاکتوز در نقاطی از زنجیر اصلی از محل کربن­های شمارة 2 و 3 خود دارای انشعاب بوده و شاخه­ها توسط واحدهای مونوساکاریدی گلوکز، آرابینوز و مانوز به انتها می­رسند.