فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زبان به‌عنوان یک توانایی شناختی، نظامی زایا به ‌نام نحو دارد که انسان از طریق پردازش ناخودآگاه مغز به تولید و درک جملات می‌پردازد. بااین‌حال، ابعاد عملکرد مغز در این فرایند همچنان نیازمند پژوهش است. مطالعه حاضر با هدف بررسی پردازش فعل‌های مرکب فارسی در میان فارسی‌آموزان غیرفارسی‌زبان در پژوهشگاه علوم شناختی انجام شد. در مرحله نخست، ۴۰ شرکت‌کننده از ملیت‌های مختلف در سطح فوق میانی به پرسش‌نامه برخط شامل ۳۲۰ فعل مرکب پاسخ دادند و بر اساس فراوانی، ۲۴۰ فعل مرکب در چهار گروه غیرفعلی (اسمی، صفتی، قیدی و حرف‌اضافه‌ای) انتخاب گردید. سپس دو آزمون طراحی شد: یکی برای سنجش معنای فعل‌ها در عبارات و دیگری برای ارزیابی درک فعل‌های مرکب در دو دسته «تیره» و «شفاف». طراحی آزمون‌ها با استفاده از پیکره فرهنگ سخن (انوری، ۱۳۸۱) و کتاب فعل‌های مرکب در فارسی نوین (سعیدی، ۲۰۱۶) صورت گرفت. در گام بعد، ۱۰ نفر به‌طور تصادفی برای آزمایش اسکن مغزی‌ ای.آر.پی انتخاب شدند. پیش از اجرا، پرسشنامه‌های سلامت عمومی، حافظۀ فعال و سطح توجه تکمیل شد و همه شرکت‌کنندگان راست‌دست بودند. داده‌ها با نرم‌افزار (EEG Lab) در متلب و آزمون تی وابسته تحلیل گردید. مؤلفه‌های (400N)، (300P) و (600P) که با پردازش معنایی و نحوی ارتباط دارند بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد فعل‌های مرکب، به‌ویژه نوع تیره، نیازمند پردازش عمیق‌ترند و مغز زبان‌آموزان با الگوهای متفاوتی آنها را پردازش می‌کند؛ بنابراین، در آموزش زبان فارسی باید به شفافیت معنایی و نحوی فعل‌های مرکب توجه ویژه شود. نتایج این پژوهش با گشودن چشم‌اندازی تازه در عصب‌شناسی زبان، کاربردهای عملی در طراحی مواد آموزشی و تولید محتوا دارد.