قالببندی مجازی، شکلگیری گفتمان و بازنمایی مفاهیم در رابطه با بیماری سرطان: براساس رویکرد شناختیقالببندی مجازی، شکلگیری گفتمان و بازنمایی مفاهیم در رابطه با بیماری سرطان: براساس رویکرد شناختی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم شناختی-زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 استاد زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22067/jlkd.2025.93971.1331چکیده
قالببندی، بهعنوان یکی از روشهای تأثیرگذار مفهومسازی، در بازنمایی و شکلگیری مفاهیم و انتقال اطلاعات نقش مهمی را در سطح گفتمان ایفا میکند. قالببندی با بهکارگیری دو فرایند گزینش و برجستهسازی، جریان اطلاعات را در رابطه با مسائل مهم و چالشبرانگیز اجتماعی میتواند هدایت کند. این امر بهوسیله ابزارهای زبانی و ابزارهای استدلال قالببندی محقق میشود. هدف پژوهش حاضر، بررسی و شناسایی ابزارهای زبانی قالببندی شامل استعاره، اغراق، کنایه و ترکیب آنها و همچنین استدلال قالببندی یا محتوای مفهومی و چگونگی شکلگیری قالبها در گفتمان و بازنمایی مفاهیم در رابطه با بیماری سرطان در مقالههای چاپشده بهصورت برخط براساس الگوی قالببندی مجازی ترکیبی است. یافتههای پژوهش نشان داد در زبان فارسی برای شکلگیری گفتمان و بازنمایی مفاهیم در رابطه با بیماری سرطان، در فرایند قالببندی، ابزارهای زبانی شامل استعاره، اغراق و کنایه هم بهطور مجزا و هم بهطور ترکیبی میتوانند برای گزینش و برجستهسازی عناصر و مفاهیم خاص مورد نظر بهکار روند. در این میان، بهکارگیری استعاره بهطور معناداری بیشتر از دیگر ابزارهای قالببندی مشاهده گردید و در بین انواع استعارهها، استعاره «سرطان مسیر است» ابزار زبانی غالب بود. علاوهبراین، ابزارهای ترکیبی نیز در گفتمان مقالههای موردبررسی وجود داشت؛ بنابراین، به نظر میرسد الگوی قالببندی مجازی ترکیبی نیز میتواند بهعنوان ابزاری برای شکلگیری و تحقق مفهومسازی و اهداف گفتمان بهکار گرفته شود.