بررسی تأثیر رایحه‌درمانی با اسانس گل‌محمدی بر اندوه پس از زایمان در زنان نخست‌زا: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده همراه با گروه کنترل

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مامایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 هیئت علمی پژوهشی، دانشکده پزشکی، پرستاری و بهداشت، دانشگاه موناش، ملبورن، استرالیا.

3 استاد گروه زنان و مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

4 دانشیار کنترل دارو، گروه علوم دارویی در طب ایرانی، دانشکده طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

5 استادیار گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

6 دانشیار گروه روان‌پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.23398
چکیده

مقدمه: اندوه پس از زایمان، دوره‌ای گذرا از افزایش واکنش‌دهی احساسی است که تقریباً در نیمی از زنان در هفته اول بعد از زایمان رخ می‌دهد. با توجه به شیوع بالای اندوه پس از زایمان و تأثیرات سوء آن بر مادر، نوزاد و خانواده و هم‌چنین با توجه به استقبال از طب مکمل و رایحه‌درمانی به‌ویژه در زنان و اثرات آرام‌بخشی اسانس گل‌محمدی، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر رایحه درمانی با اسانس گل‌محمدی بر اندوه پس از زایمان در زنان نخست‌زا انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی با گروه دارونما در سال 1401 بر روی 65 زن نخست‌زای بستری در بیمارستان ام‌البنین (س) مشهد انجام شد. داده‌ها از طریق فرم اطلاعات دموگرافیک- مامایی، پرسشنامه اندوه پس از زایمان استین و حمایت اجتماعی و عزت نفس روزنبرگ، مقیاس بویایی پاسوالد و مقیاس شدت خستگی روتن جمع‌آوری گردید. در گروه مداخله از اسانس گل­محمدی و در گروه دارونما به‌روش مشابه از روغن بادام‌شیرین استفاده گردید. نمرات اندوه پس از زایمان در روزهای 4، 10 و 14 اندازه‌گیری شد. تجزیه و تحلیل داده ­ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS (نسخه22) و آزمون‌های تی مستقل، من‌ویتنی، کای اسکوئر و دقیق فیشر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته­ ها: دو گروه از نظر نمره اندوه پس از زایمان قبل از مداخله اختلاف آماری معنی‌داری نداشتند (246/0=p)، اما بعد از مداخله، نمره اندوه پس از زایمان در روزهای 4، 10 و 14 در گروه مداخله به‌طور معنی‌داری کمتر از گروه دارونما بود (001/0>p). نتیجه­ گیری: رایحه‌درمانی با اسانس گل‌محمدی در کاهش اندوه پس از زایمان در زنان نخست‌زا مؤثر و ایمن است.