پایش تغییرات کاربری اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره‏ای لندست (مطالعه موردی: دشت خان‏ میرزا)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ‏ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان

2 عضو هیئت‏‏ علمی مؤسسة تحقیقات خاک و آبِ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‏ ریزی روستایی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه‏ ریزی، دانشگاه اصفهان

4 عضو هیئت ‏علمی مؤسسة تحقیقات خاک و آبِ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jhgr.2018.258473.1007708
چکیده

هدف اصلی از این تحقیق پایش تغییرات کاربری اراضی دشت خان‏میرزا با استفاده از الگوریتم‏های مختلف است که از تصاویر ماهوارة لندست 5، 7، و 8 و سنجنده‏های TM، ETM، و OLI برای سه دورة 1996، 2006، و 2016 استخراج شد و نقشة کاربری اراضی دشت با استفاده از چهار الگوریتم حداکثر احتمال، شبکة عصبی مصنوعی، حداقل فاصله، و فاصلة ماهالانویی با استفاده از ضریب کاپا ارزیابی شد. نتایج حاصل از ارزیابی دقت این دو روش با استفاده از تعیین ضریب کاپا نشان داد الگوریتم شبکة عصبی مصنوعی نسبت به الگوریتم حداکثر احتمال با ضریب از دقت بیشتری برخوردار است. همچنین، دو الگوریتم شبکة عصبی مصنوعی و حداکثر احتمال با دقت کلی 29/90 و 79/86 در شش کلاس کاربری (کشاورزی، مرتع، مسکونی، اراضی سنگی و لخت، باغ، و اراضی پست نم‏دار) طبقه‏بندی شد. تجزیه‏وتحلیل حاصل از تغییرات نشان داد کاربری‏های کشاورزی و مسکونی روند افزایشی داشته‏اند؛ به‏طوری‏که میزان این افزایش به‏ترتیب برابر با 5/62 و 5/3درصد بوده است و از اراضی پست نم‏دار، مراتع، و اراضی سنگی و لخت کاسته است. بیشترین تغییر کاربری‏ها مربوط به تبدیل کاربری اراضی سنگی و لخت به کاربری کشاورزی است که 1673 هکتار از اراضی سنگی و لخت در سال 2006 به اراضی کشاورزی در سال 2016 تبدیل‏ شده است. از دیگر تغییر کاربری‏های مشهود در منطقه تغییر کاربری اراضی سنگی و لخت و مراتع به اراضی مسکونی است؛ به‏طوری‏که 7/65 هکتار از اراضی سنگی و لخت و 8/40 هکتار از اراضی مرتع به کاربری مسکونی تبدیل ‏شده است.