فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زبان در همۀ اشکال آن، ابزار رسانه‌‌هاست تا با کمک آن مخاطب را به دایرۀ ایدئولوژیک دلخواه خود وارد کنند. وقتی بحرانی مانند وقوع یک جنگ یا بیماری کرونا در سطح جهانی رخ می‌‌دهد، مخاطب بیش از هر زمان دیگر، سوژه‌‌ای است که در بند رسانه‌‌ها اسیر می‌‌شود. چنین بحرانی می‌‌تواند برای رسانه‌‌ها ابزاری باشد تا در کنار پوشش اخبار آن هژمونی خود را نیز در ذهن مخاطب مستقر کنند. هدف این پژوهش نیز این است که این مسئله را در پنج‌‌ماه اول شروع کرونا در سه‌‌رسانۀ صداوسیما، ایران اینترنشنال و بی‌‌‌‌بی‌‌سی فارسی بررسی کند. تفاوت عمدۀ این پژوهش با تحقیقات مشابه، در بررسی رایانه‌‌ای آن است. کلیۀ متون موردبررسی توسط برنامه‌‌ای که در زبان برنامه‌‌نویسی R برای این پژوهش نوشته شد، خوانده شده و ابزارهای آماری نیز در همین برنامه به‌‌کارگرفته شدند. سپس از خروجی این برنامه به‌‌عنوان داده‌‌ای استفاده شد که مدل سه‌‌بعدی فرکلاف بر روی آن اعمال شده است. درواقع عامل انسانی در خواندن پیکره‌‌های این پژوهش دخیل نبوده است. پژوهش حاضر دو هدف را دنبال می‌‌کند: اول ارائه راهکاری ماشینی برای بررسی انتقادی هر نوع گفتمان یعنی ابداع روشی که بدون خواندن متن توسط عامل انسانی بتوان تحلیل انتقادی گفتمان را انجام داد و دوم بررسی انتقادی گفتمان حاکم بر سه رسانۀ ذکرشده در مواجهه با شروع همه‌‌گیری کرونا. نتایج به‌‌دست آمده نیز نشان داد که روش به‌‌کاررفته می‌‌تواند به‌‌ویژه برای پیکره‌‌هایی با حجم بالای داده به حدس‌‌هایی نزدیک به واقعیت برسد. همچنین اکنون که با فاصله‌‌ای زمانی به مقطع شروع کرونا می‌‌نگریم و آن دوره را از سر گذرانده‌‌ایم، با روش سه‌‌بعدی فرکلاف نشان داده شده است که یکی از مهم‌‌ترین معیارهای لازم برای جلب اعتماد مخاطبِ رسانه در درازمدت، عدم تشتت در دال‌‌های مرکزی و دوری از افراط‌وتفریط است. نتایج نشان می‌‌دهد که این دو ایراد به‌ویژه در دو رسانۀ صداوسیما و ایران‌‌اینترنشنال بیشتر از بی‌‌بی‌‌سی فارسی دیده می‌‌شود.