تأثیر دوزاژ مختلف شیاف پروژسترون بر مقاومت عروق رحمی- جنینی در زنان در معرض خطر زایمان زودرس و مقایسه آن با گروه شاهد

نویسندگان

1 دانشیار گروه زنان و مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران.

2 دستیار گروه زنان و مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران.

3 دانشیار گروه رادیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران.

4 دانشیار گروه آمار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده پزشکی اجتماعی، علوم پزشکی سمنان، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.23283
چکیده

مقدمه: علی رغم استفاده گسترده از پروژسترون در بارداری، اما اطلاعات محدودی از تأثیر آن بر گردش خون رحمی-جفتی و به‌خصوص بر سیستم گردش خون جنین در نیمه دوم بارداری موجود است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر دوزاژ مختلف شیاف پروژسترون بر شاخص‌های سونوگرافی داپلر شریان‏ های رحمی، نافی و مغزی میانی جنین، و بروز زایمان پره ‏ترم در زنان در معرض خطر زایمان زودرس انجام گرفت. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور در سال‏ های 99-1397 بر روی 90 زن باردار با سن حاملگی 33‏-24 هفته با تشخیص پره ‏ترم لیبر انجام شد. افراد به‌طور تصادفی در سه گروه قرار گرفتند. هر سه گروه در بدو بستری تحت سونوگرافی داپلر شریان‏ های رحمی، نافی و مغزی میانی جنین قرار گرفتند، سپس در گروه اول پروژسترون 400 میلی‌گرم و در گروه دوم پروژسترون 200 میلی‌گرم به‌صورت واژینال تجویز شد و گروه سوم هم به‌عنوان گروه کنترل مورد مطالعه قرار گرفت. هر سه گروه 48 ساعت بعد مجدداً تحت سونوگرافی داپلر قرار گرفتند. مقاومت عروق بر اساس پارامترهای داپلر RI (شاخص مقاومت) و PI (شاخص ضربان‏ پذیری) سنجیده شد. تجزیه و تحلیل داده‏ ها با استفاده از نرم ‏افزار آماری SPSS (نسخه 16) و آزمون‏ های آنالیز واریانس یک‌طرفه، کروسکال والیس، کای‏ اسکوئر، دقیق فیشر، تی‌زوجی، ویلکاکسون، من‌ویتنی‌یو و رگرسیون لجستیک انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: سه گروه‏ از لحاظ سن مادر، پاریته، سن حاملگی، طول سرویکس، سابقه زایمان پره‏ترم و RI و PI شریان‏ های رحمی، نافی و مغزی میانی جنین در بدو بستری تفاوت معناداری نداشتند (05/0p>). در هر دو گروه‏ پروژسترون، RI و PI در هر سه شریان رحمی، نافی و مغزی میانی جنین در 48 ساعت بعد از مداخله نسبت به بدو بستری به‌طور قابل توجهی کاهش پیدا کرد (05/0p<). کاهش شاخص‏ های PI و RI همه شریان ‏ها به‌جز PI شریان رحمی (105/0=p)، در 48 ساعت بعد از مداخله در گروه ‏های پروژسترون در مقایسه با گروه کنترل معنادار بود (05/0p<). نتیجه ­گیری: تجویز تک‌دوز 200 یا 400 میلی‏ گرم پروژسترون واژینال در زنان با سن حاملگی 33‏-24 هفته با تشخیص پره‏ ترم لیبر، موجب کاهش معنادار مقاومت عروق رحمی، نافی و جنینی بعد از 48 ساعت می ‏شود.