واکاوی دستگاه فعل در گویش حناشوری
نویسندگان
1 استاد بخش زبانهای خارجی و زبانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد آموزش زبان فارسی به غیر فارسیزبانان و دانشآموخته کارشناسی ارشد زبانهای باستان ایران، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 استاد بخش زبانهای خارجی و زبانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22067/jlkd.2025.92719.1313چکیده
حناشور از روستاهای دهستان طسوج بخشِ شنبه و طسوج از شهرستان دشتیِ استان بوشهر است. گویش حناشوری از گونههای زبانیِ فارسی استان بوشهر میباشد. مصاحبه با گویشوران اصیل، ثبتوضبط گفتار و آوانگاری صوت ایشان، بهجهت تکمیل پیکرۀ زبانیِ پژوهش با روشهای میدانی و توصیفی– تحلیلی با ابزار کتابخانهای برای انجام این پژوهش بهکار گرفته شده است و اطلاعات لازم، از همین روشها جمعآوری، بررسی و تجزیهوتحلیل شده است. در این پژوهش، واکاوی دستگاه فعل، ویژگیهای اجزای تشکیلدهندۀ آن و تصریف افعال در نمود، وجه و زمانهای موجود در حناشوری، مورد توجّه قرار گرفته است. نتایج پژوهش، نشان میدهد صورتهای فعلی، از ریشۀ گذشته یا غیرگذشته هستند و همچون فارسی معیار از نظر نوع، به کمکی، واژگانی و غیرشخصی طبقهبندی میشوند. صرف فعل در زمان گذشته و غیرگذشته است. ساختواژۀ آینده، مطابق با فارسی معیار وجود ندارد و همان فعل مضارع اخباری برای آن بهکار گرفته میشود و با توجه به بافت، تمایز میان این دو، مشخّص میشود. تمامِ وجوهِ افعالِ خودایستا و ناخودایستای اخباری و غیر اخباری و نمودهای فارسی معیار در حناشوری نیز دیده میشوند. برخلاف غالب گویشهای شهرستان دشتی، ویژگی کنایی در گویش حناشوری دیده نمیشود.
