مقایسه تأثیر تکنیک آرام‌سازی بنسون و ذهن‌آگاهی بر کیفیت خواب زنان باردار: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده

نویسندگان

1 کارشناس ارشد پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران.

2 استادیار گروه زنان و مامایی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران.

4 مربی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.23290
چکیده

مقدمه: زنان­ باردار به‌علت تغییرات هورمونی و فیزیکی در این دوره، با مشکلات عدیده ­ای از جمله اختلال خواب مواجه می­ شوند که زمینه استرس، تنش و اضطراب را در آنان فراهم می­ کند. به‌علت محدودیت مصرف دارو در این دوران، ممکن است از روش ­های غیردارویی برای بهبود این وضعیت استفاده نمود که می ­توان به آرام ­سازی بنسون و ذهن­ آگاهی اشاره نمود، لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین و مقایسه تأثیر تکنیک آرام­ سازی بنسون و ذهن­ آگاهی بر کیفیت خواب زنان باردار انجام گرفت. روش‌کار: در این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی یک‌سوکور که در سال 1401 انجام گرفت، 102 زن باردار شهر شیراز دارای کیفیت خواب پایین بر اساس تخصیص تصادفی بلوکی به یکی از سه گروه مداخله آرام ­سازی بنسون، ذهن­آگاهی و کنترل تخصیص یافتند. داده­ های مربوط به کیفیت خواب از طریق شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ قبل از مداخله و 1 ماه بعد از مداخله جمع­ آوری گردید. مداخلات در طی 8­ هفته انجام گرفت. تجزیه و تحلیل داده­ ها با استفاده از نرم­ افزار SPSS (نسخه 21) و آزمون ­های آماری کای دو، تحلیل واریانس یک‌طرفه، تست تعقیبی توکی و تی­ زوجی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته­ ها: قبل از مداخله تفاوت آماری معنی­ داری در میانگین نمره کلی کیفیت خواب در هر سه گروه مشاهده نشد (05/0<p). میانگین نمره کلی کیفیت خواب قبل از مداخله در بین سه گروه آرام ­سازی بنسون، ذهن­ آگاهی و کنترل به‌ترتیب 83/1±08/­7، 77/2±52/7 و 27/2±76/6 و بعد از مداخله 23/3±52/3، 24/2±73/2 و 19/2±91/6 بود که بعد از مداخله تفاوت معنی‌داری بین گروه‌های مداخله نسبت به گروه کنترل وجود داشت (05/0>p) و هر دو گروه مداخله نسبت به گروه کنترل تأثیر یکسانی داشتند. نتیجه­ گیری: هر دو روش تکنیک آرام ­سازی بنسون و ذهن­ آگاهی بر کیفیت خواب زنان باردار مؤثر می­ باشند، لذا هر دو روش می­ توانند به‌عنوان مداخله مراقبتی مورد استفاده قرار گیرند.