ارزیابی تجربی اثر فشار پشتی بر کارپذیری و خواص مکانیکی تیتانیوم خالص تجاری در فرایند ایکپ سرد

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران

doi
10.22044/jsfm.2023.12287.3648
چکیده

اعمال فرایندهای تغییرشکل پلاستیکی شدید (SPD) نظیر فرایند پرسکاری در کانال‌های هم‌مقطع زاویه‌دار موسوم به ایکپ (ECAP)، منجر به اعمال کرنش‌های شدید بر ماده‌ی فلزی و در نتیجه تحولات میکروساختاری می‌گردد. در اثر این تحولات میکروساختاری ساختار دانه‌بندی فوق ریزدانه شده و به بهبود خواص مکانیکی می‌انجامد. در این تحقیق تیتانیوم خالص تجاری به عنوان یک فلز با تغییرشکل‌پذیری سخت، تحت فرایند ایکپ سرد در کانال 135 درجه همراه با اعمال فشار پشتی قرار گرفت و اثر فشار پشتی بر خواص مکانیکی و کارپذیری آن بررسی شد. نتایج تجربی نشان داد که با اعمال همزمان فشار پشتی و غلاف کردن بیلت در لوله‌ از جنس مس خالص، نمونه‌ی دوفلزی مورد استفاده تا چهار پاس ایکپ شد. با توجه به اینکه در حالت بدون فشار پشتی تنها دو پاس موفق وجود داشت، نتیجه گرفته شد که با اعمال فشار پشتی به دلیل تحمل کرنش بیشتر در پاس‌های بالاتر، کارپذیری بیلت‌های تیتانیومی افزایش یافته است. همچنین نشان داده شد که با اعمال فشار پشتی، استحکام نهایی فشاری ماده به طور قابل توجهی از 899 به 1163 و 1317 مگاپاسکال و میکروسختی از 163 به 203 و 262 ویکرز افزایش یافته و همچنین و ریزشدگی دانه‌ها از 49 به 34 و 24 میکرومتر اتفاق افتاده است. این نتایج به ترتیب برای ماده اولیه آنیل شده و حالت‌های بدون و با اعمال فشار پشتی ارائه شده است.