مقایسه خودکارآمدی اجتماعی مددجویان شاغل در مجتمع‌های کشت و صنعت و مددجویان عادی مستقر در زندان‌های شهر اراک در راستای برنامه ریزی منطقه ای و توسعه پایدار

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

2 گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

3 گروه جامعه شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2022.279608.3000
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، مقایسه خودکارآمدی اجتماعی مددجویان شاغل در مجتمع‌های کشت و صنعت و مددجویان عادی زندان‌های شهر اراک و بررسی تأثیر آن بر تاب‌آوری اجتماعی خانواده‌های آنان است. پژوهش با جهان‌بینی اثبات‌گرایی و رویکرد کمی انجام شده و از نظر راهبرد، توصیفی–مقایسه‌ای و علی است. پژوهش از نوع کاربردی و بر پایه روش پیمایشی انجام گرفته است. در مرحله نخست، مبانی نظری و پیشینه موضوع با روش کتابخانه‌ای و رویکرد نظام‌مند گردآوری شد. سپس داده‌های میدانی با استفاده از دو پرسشنامه استاندارد شامل خودکارآمدی اجتماعی (محقق‌ساخته ) و تاب‌آوری اجتماعی جمع‌آوری گردید. جامعه آماری شامل ۳۴۰۰ نفر از زندانیان استان مرکزی (۲۵۰۰ نفر در زندان اراک و ۹۰۰ نفر در مجتمع‌های کشت و صنعت) بود. بر اساس فرمول کوکران، ۳۴۵ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و برای اطمینان از تعمیم‌پذیری نتایج، ۳۹۷ پرسشنامه توزیع شد که در نهایت ۳۳۹ پرسشنامه معتبر مورد تحلیل قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از تحلیل مقایسه‌ای و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS بررسی شدند. یافته‌ها نشان دادند خودکارآمدی اجتماعی میان دو گروه تفاوت معناداری دارد و این متغیر بر تاب‌آوری اجتماعی خانواده مددجویان تأثیر مثبت و معنادار دارد. خودکارآمدی اجتماعی به‌ویژه بر ابعاد اتصال و مراقبت خانوادگی، منابع خانواده و ظرفیت بهبود خانواده اثرگذار است، اما بر مدیریت فاجعه، ارتباطات و سلامت اجتماعی خانواده تأثیری ندارد.