فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخداد سیل به‌عنوان یکی از سه مخاطره طبیعی اصلی در ایران، هر ساله خسارات چشمگیری به محیط‌ زیرساخت‌ها، و زندگی مردم وارد می‌کند. در پژوهش حاضر، با هدف پهنه‌بندی خطر سیلاب در شهرستان داورزن و شناسایی عوامل مؤثر بر وقوع آن، از الگوریتم جنگل تصادفی و تحلیل داده‌های مکانی استفاده شد. 16 شاخص محیطی از جمله ارتفاع، شیب، بارش، زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی، کاربری اراضی، انحنای زمین، شاخص رطوبت توپوگرافی، تراکم و فاصله از آبراهه‌ها در تحلیل‌ها گنجانده شدند. به‌منظور تعیین درجه اهمیت هر عامل، از شاخص ارزش اطلاعاتی (IGR) بهره گرفته شد و عوامل کم‌اهمیت از فرآیند مدل‌سازی حذف شدند. نتایج پژوهش نشان داد که ارتفاع، بارش و کاربری اراضی به‌ترتیب از مهم‌ترین عوامل در وقوع سیلاب هستند. بر اساس نقشه پهنه‌بندی خطر، حدود 67 درصد منطقه مورد مطالعه در معرض خطر زیاد، 5 درصد در معرض خطر بسیار زیاد، 6 درصد خطر متوسط، و 22 درصد در معرض خطر کم تا بسیار کم قرار دارند. همچنین، مشخص شد که حدود 50 درصد از مناطق شهری و روستایی در مناطق پرخطر واقع شده‌اند که این موضوع لزوم اقدامات پیشگیرانه را برجسته می‌کند. این پژوهش نشان داد که استفاده از الگوریتم جنگل تصادفی، علاوه بر ارائه پهنه‌بندی دقیق، ابزاری کارآمد برای مدیریت سیلاب است. راهکارهایی مانند توسعه پوشش گیاهی، اصلاح کاربری اراضی، بهبود زیرساخت‌های زهکشی و بازنگری در جانمایی مناطق مسکونی می‌توانند نقش مؤثری در کاهش آسیب‌های ناشی از سیلاب ایفا کنند. نتایج تحقیق می‌تواند مبنای مناسبی برای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و توسعه پایدار در منطقه داورزن و سایر مناطق مشابه باشد.