برآورد سطح اراضی مستعد کاشت صنوبر اورامریکن در استان‌ گلستان با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22034/rsgi.2025.66847.1133
چکیده

برای اجرای این پژوهش در استان گلستان، اﺑﺘﺪا شاخص‌های نیازهای اکولوژیکی گونه‌ صنوبر اورامریکن شامل دما، بارندگی، خاک و فیزیوگرافی تعیین شد. سپس، داده‌های اقلیمی بارش و دما از ایستگاه‌های هواشناسی استان جمع‌آوری و لایه اطلاعات اقلیمی، لایه اراضی غیر‌جنگلی، لایه اراضی کشاورزی و باغی، لایه بافت، شوری و اسیدیته خاک، لایه فیزیوگرافی و لایه وضعیت موجود صنوبرکاری‌ها تهیه شد. با استفاده از فرآیند تحلیـل سلسـله مراتبـی (AHP) و دستور weighted overlay و با توجه به وزن هر یک از شاخص‌های اکولوژیک و با توجه به قابلیت زراعت گونه اورامریکن، مناطق با پتانسیل مناسب و نامناسب برای توسعه کشت صنوبر در سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) طبقه‌بندی و اولویت‌بندی شدند.نتایج: نتایج نشان داد که پتانسیل توسعه صنوبر در استان گلستان به میزان 57/233 هکتار است و به دو صورت آبیاری و دیم به همراه آبیاری تکمیلی طبقه‌بندی شده که 53/6 هکتار آن به‌صورت دیم به همراه آبیاری تکمیلی است. نوع آبیاری در شهرستان بندرگز به میزان 53/6 هکتار به‌صورت دیم به همراه آبیاری تکمیلی در فصل تابستان می‌باشد و در سایر شهرستان‌ها پتانسیل کشت صنوبر به‌صورت آبیاری است.نتیجه‌گیری: این میزان پتانسیل صنوبرکاری استان گلستان، 61/63 درصد بیشتر از سطوح فعلی زراعت چوب استان است. در این استان، درختان صنوبر از غرب استان به‌صورت نواری تا مرکز و تا حدودی به طرف شرق استان مورد کشت قرار گرفته و به طرف شرق استان، از مقدار آن کاسته می‌شود به‌طوری‌که منتهی‌الیه منطقه شرقی استان که کمترین ضنوبرکاری را دارد، به شهرستان گالیکش می‌رسد.