نگرشهای زبانی گویشوران در همزیستی فارسی و مازندرانی در استان مازندران
نویسندگان
1 استادیار زبانشناسی، گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
10.22067/jlkd.2025.91987.1301چکیده
تحولات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی به همراه توسعۀ تکنولوژی و ارتباطات در سالهای اخیر در کشورمان موجب گرایش گویشوران زبانهای بومی و اقلیت به زبان فارسی شده است و این روند تهدیدی برای بقای زبانهای اقلیت بهحساب میآید. دراینبین، نگرش زبانی گویشوران نسبت به زبان مادریشان یکی از عوامل مؤثر و تعیینکننده در سرنوشت این زبانهاست. این پژوهش به بررسی نگرشهای زبانی گویشوران نسبت به زبان مازندرانی و فارسی در استان مازندران و همچنین تأثیر برخی عوامل اجتماعی مانند سن، جنسیت و شهرنشینی بر این نگرشها پرداخته است. جمعیت نمونه شامل 1200 گویشور مازندرانی از سه گروه سنـی، در پنج شهر و دوازده منطقه روستایی و از دو گروه جنسیتی زن و مرد میباشند. یافتههای پژوهش حکایت از آن دارد که بسیاری از گویشوران مازندرانی به قابلیت و اهمیت این زبان اعتقاد چندانی ندارند و درمجموع نگرشهای منفی نسبت به مازندرانی غالب است. همچنین تحلیلها نشان دادند که درمجموع گروههای سنی پایینتر گرایش بیشتری به زبان فارسی دارند و زنان بیش از مردان و شهرنشینان بیش از روستانشینان به زبان فارسی علاقهمندند. با توجه به گسترش شهرنشینی از یک سو و نقش نسل جوان و بهویژه دختران بهعنوان مادران آینده، در انتقال زبان مادری به نسل آینده، میتوان پیشبینی کرد که خطر زوال، مازندرانی را تهدید میکند.