پیشبینی اثرات تغییر اقلیم بر پراکنش بالقوۀ مکانی (Boraginaceae Juss.) Onosma sabalanica Ponert. و Onosma cornuta H. Riedl. در واحدهای اقلیمی ایران
نویسندگان
1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد سیستماتیک و اکولوژی گیاهی، دانشکدۀ علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 استادیار تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم ها، پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد سیستماتیک و اکولوژی گیاهی، دانشکدۀ علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد سیستماتیک و اکولوژی گیاهی، دانشکدۀ علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
5 استادیار سیستماتیک و اکولوژی گیاهی، دانشکدۀ علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jrwm.2020.276119.1354چکیده
پدیدۀ تغییر اقلیم بزرگترین چالش زیست محیطی حال حاضر دنیا میباشد. پیشبینی اثر تغییر اقلیم بر پراکنش گونههای گیاهی حساس و با ارزش، امری مهم در راستای مدیریت و حفاظت آنها محسوب میگردد. جنس Onosma L. (زنگولهای) به عنوان یک جنس بسیار غنی از طایفۀ Lithospermeae Dumort. در تیرۀ گاوزبان (Boraginaceae) میباشد که دارای 52 گونه در ایران است که بیش از نیمی از آنها اندمیک ایران میباشد. گونههای Onosma cornuta H. Riedl. و Onosma sabalanica Ponert. از گونههای بومی و بسیار نادر این جنس در ایران میباشد. هدف این مطالعه، بررسی اثر تغییر اقلیم بر پراکنش مکانی این 2 گونه در آینده است. در این راستا، با استفاده از ابزار مدلسازی پراکنش گونه (SDM)، هشت الگوریتم مختلف (GLM, GAM, GBM, RF, FDA, MARS, ANN, SRE) در سناریوهای مختلف خوشبینانه (RCP2.6) و بدبینانه (RCP8.5) پراکنش مکانی آیندۀ این گونه را برای سال 2050 با استفاده از مدل انسمبل در محیط نرم افزاریR پیشبینی نمودهاند. نتایج نشان داد که عملکرد تمامی مدلها بر اساس شاخص TSS، عالی و مدلسازی پراکنش گونۀ مورد نظر با اطمینان آماری بالایی انجام شده است. نتایج همچنین نشان داد که پراکنش این دو گونه در هر دو سناریوی خوشبینانه و بدبینانۀ سال 2050 با کاهش چشمگیری روبهرو بوده که نیاز به بهکارگیری استراتژیهای لازم جهت حفاظت از این دو گیاه ارزشمند میباشد.