فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخصیص منابع آب با اطمینان‌پذیری مطلوب و رعایت اولویت‌های تخصیص به نیازهای آبی نیازمند مدیریت یکپارچه حوضه آبریز (Integrated River Basin Management) می‌باشد. با توجه به پیچیدگی‌های این موضوع، استفاده از مدل‌های برنامه‌ریزی منابع آب در سالهای اخیر بسیار کارگشا بوده است. در این راستا در تحقیق حاضر، مسأله بهره‌برداری بهینه از منابع آب حوضه آبریز گرگانرود با استفاده از تلفیق مدل MODSIM بعنوان مدل شبیه‌ساز و الگوریتم بهینه‌سازی فاخته (Cuckoo Optimization Algorithm) بعنوان الگوریتم بهینه‌ساز و توسعه مدل COA-MODSIM مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. تابع هدف مسأله در یک حالت حداکثر سازی حجم تأمین نیازها و در حالتی دیگر حداکثر سازی اعتمادپذیری تأمین و متغیرهای تصمیم مقادیر رهاسازی از مخازن موجود در حوضه گرگانرود (سدهای بوستان، گلستان و وشمگیر) می‌باشند. نتایج بدست آمده حاکی از عملکرد قابل قبول رویکرد شبیه‌سازی- بهینه‌سازی مورد استفاده در تحقیق برای حل مسأله برنامه‌ریزی تخصیص بهینه منابع آب در سطح حوضه آبریز می‌باشد. بررسیها نشان می‌دهند که درشرایط رویکرد شبیه‌سازی-‌ بهینه‌سازی نسبت به شبیه‌سازی وضع موجود، میزان تامین نیازهای آبی حوضه با لحاظ جریانهای آب برگشتی در حدود 36 % افزایش و جریان خروجی از حوضه در حدود 24% کاهش می‌یابد. این نتایج بیانگر اهمیت اتخاذ سیاستهای بهره‌برداری بهینه از مخازن سیستم به منظور افزایش میزان تأمین نیازهای آبی و کاهش اتلاف منابع آبی در سطح حوضه آبریز می‌باشد.