فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، با گسترش فناوری‌های ارتباطی، به‌ویژه اینترنت، تلفن‌های هوشمند و سامانه‌های مکان‌محور، شیوه‌های گردآوری و استفاده از داده‌های مکانی دستخوش تحولات اساسی شده و منجر به جمع‌آوری و اشتراک‌گذاری داده‌های مرتبط با پایداری شهری از پایین به بالا شده است. یکی از نمودهای این تحول، ظهور مفهوم اطلاعات جغرافیایی داوطلبانه (VGI) است. هدف این پژوهش مروری، تحلیل ساختار یافته‌ای از کاربردهای VGI در حوزه مدیریت شهری و عملکرد شهرداری‌ها است. پژوهش حاضر با بررسی مطالعات موجود، تلاش نموده تا ظرفیت‌ها، چالش‌ها و چشم‌اندازهای آینده بهره‌گیری از VGI در این حوزه را روشن سازد و مسیرهایی برای پژوهش‌های آتی و سیاست‌گذاری مؤثر ارائه دهد. پژوهش‌های انجام‌شده در زمینه VGI نشان‌دهنده رشد قابل‌توجهی طی سال‌های اخیر هستند، به‌ویژه در حوزه‌هایی همچون نقشه‌برداری شهری، مدیریت بلایای طبیعی، تحلیل ترافیک و مطالعات مشارکتی است. با این حال، همچنان شکاف‌های مهمی در ادبیات این حوزه از جمله کمبود مطالعات جامع در زمینه پیاده‌سازی VGI در کشورهای در حال توسعه، بررسی اثرات بلند مدت VGI بر سیاست‌گذاری شهری و همچنین تحلیل مدل‌های حکمرانی داده‌های داوطلبانه در بستر شهرداری‌ها وجود دارد. با توجه به پیچیدگی روزافزون مسائل شهری، رویکردهای سنتی برنامه‌ریزی و مدیریت دیگر پاسخ‌گوی نیازهای جاری نیستند و بهره‌گیری از ابزارهای مشارکتی و فناورانه‌ای چون VGI می‌تواند گامی مؤثر در مسیر حرکت به سوی شهرهای هوشمند، تاب‌آور و مردم‌محور باشد. VGI را می‌توان نه‌تنها به عنوان یک منبع اطلاعاتی جایگزین، بلکه به عنوان نقطه عزیمت پارادایم نوینی از حکمرانی شهری و شهروندی فعال دانست.