مقایسه ارتباط عملکرد جنسی و کیفیت زندگی زنان باردار در سه ماه‌های مختلف بارداری

نویسندگان

1 استادیار گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی حضرت فاطمه (س)، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی زینب (س)، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.

3 کارشناس ارشد مشاوره در مامایی، مرکز بهداشت شهرستان ملایر، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران.

4 دانشیار گروه بهداشت باروری، مرکز تحقیقات مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.22957
چکیده

مقدمه: اگرچه دوران بارداری برای اکثریت زنان یک دوره لذت‌بخش است، ولی اغلب یک دوره پراسترس و همراه با تغییرات فیزیولوژیکی و روانی به‌شمار می‌آید. سلامت جسمی و سلامت روان، دو بُعد کلی کیفیت زندگی هستند. به‌نظر می‌رسد کیفیت زندگی، عامل تأثیرگذار بر عملکرد جنسی زنان باردار باشد، لذا مطالعه حاضر با هدف، مقایسه ارتباط عملکرد جنسی و کیفیت زندگی زنان باردار در سه ماه­های مختلف بارداری انجام شد. روش‌کار: این مطالعه مقطعی در سال 1398 بر روی 360 زن باردار (در هر تریمستر 120 زن باردار) مراجعه کننده به درمانگاه مراقبت‌های بارداری بیمارستان­ های دولتی شهر رشت انجام شد. ابزار مورد بررسی، پرسشنامه ­های مشخصات دموگرافیک، عملکرد جنسی FSFI و کیفیت زندگی SF-36 بود. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 23) و آزمون ­های تی، کای دو، آنووا و ضریب همبستگی پیرسون انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی­ دار در نظر گرفته شد. یافته­ ها: میانگین نمره کل عملکرد جنسی افراد مورد مطالعه 05/10±64/18 بود. اختلال عملکرد جنسی در 4/86% نمونه‌ها مشاهده شد. نمره ­های عملکرد جنسی در سه ماهه اول تا سوم بارداری به‌ترتیب 79/7±92/23، 84/8±84/18 و 37/10±17/13 بود که بین نمره کلی و نیز نمرات حیطه­ های عملکرد جنسی با تریمسترهای بارداری اختلاف آماری معنی‌داری وجود داشت (001/0>p). کیفیت زندگی گروه­های با و بدون اختلال عملکرد جنسی در دو بُعد اصلی سلامت جسمی و سلامت روانی کیفیت زندگی با هم اختلاف آماری معنی‌داری داشت (001/0>p). میانگین نمره­ های کلی سلامت جسمی و سلامت روانی به‌ترتیب 73/18±82/54 و 59/17±18/60 بود. همچنین رضایت‌مندی (162/0=r، 002/0=p) و درد (108/0=r، 041/0=p) با سلامت جسمی همبستگی مثبت داشت. لغزندگی (126/0=r، 017/0=p)، ارگاسم (146/0=r، 006/0=p)، رضایت‌مندی (247/0=r، 0001/0=p)، درد (165/0=r، 002/0=p) و نیز نمره کل عملکرد جنسی (158/0=r، 003/0= p)، با سلامت روانی همبستگی مثبت داشتند. نتیجه­ گیری: میزان اختلال عملکرد جنسی با افزایش سن بارداری، بیشتر می ­شود. همچنین کیفیت زندگی با بیشترین نمره میانگین سلامت روانی مربوط به تریمستر اول و بیشترین میانگین نمره سلامت جسمی در تریمستر سوم همراه بود. عملکرد جنسی با بُعد سلامت روانی کیفیت زندگی همبستگی مثبت داشت.