بررسی تأثیر رایحه اسطوخودوس با و بدون موسیقی بر زمان واکنشی شدن آزمون بدون استرس و ضربان پایه قلب جنین در زنان باردار نخست‌زا: یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مامایی و بهداشت باروری، مرکز تحقیقات علوم و فناوری تولید مثل، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

3 استادیار گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی لارستان، لارستان، ایران.

4 پزشک عمومی، گروه تحقیقات بالینی، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی باریج اسانس کاشان، کاشان، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.22994
چکیده

مقدمه: زمان واکنشی شدن در آزمون بدون استرس کمتر در مطالعات بررسی شده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر رایحه اسطوخودوس با و بدون موسیقی بر زمان واکنشی شدن آزمون بدون استرس و ضربان پایه قلب جنین در زنان نخست‌زا انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده سه‌گروهه در سال 1400-1399 بر روی 195 زن باردار نخست‌زا که به درمانگاه پره‌ناتال مرکز آموزشی درمانی شهید اکبرآبادی تهران مراجعه ­کردند، انجام شد. افراد به‌ طور تصادفی در سه گروه 65 نفره رایحه اسطوخودوس، رایحه اسطوخودوس- موسیقی و کنترل قرار گرفتند. در گروه رایحه اسطوخودوس 4 قطره اسانس اسطوخودوس 10% استنشاق می­ شد. در گروه رایحه اسطوخودوس- موسیقی شرکت‌کنندگان به موسیقی (صداهای طبیعت) نیز گوش می­ دادند. پس از مداخله، آزمون بدون استرس در هر سه گروه به‌مدت 20 دقیقه انجام شد. زمان واکنشی شدن آزمون بدون استرس و تعداد ضربان پایه قلب جنین به‌عنوان پیامد اولیه در نظر گرفته شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 16) و آزمون‌های آنالیز واریانس یک‌طرفه، تعقیبی توکی، تی زوجی، کای ­اسکوئر و آزمون دقیق فیشر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته­ها: میانگین زمان شروع آزمون تا واکنشی شدن آزمون بدون استرس جنین در دو گروه مداخله ی رایحه اسطوخودوس (11/4±05/7 دقیقه) و ترکیب رایحه اسطوخودوس- موسیقی (59/3±04/6 دقیقه) کمتر از گروه کنترل (32/5±43/10 دقیقه) بود. نتایج آزمون در 64 نفر (5/98%) در هر یک از گروه­های مداخله و 52 نفر (80%) در گروه کنترل واکنشی بود (001/0p<). دو گروه مداخله از نظر زمان واکنشی شدن تفاوت معنی‌داری نداشتند (144/0=p). در طی انجام آزمون، سه گروه از نظر میانگین ضربان پایه قلب جنین تفاوت آماری معنی‌داری نداشتند (729/0=p). نتیجه ­گیری: ترکیب رایحه اسطوخودوس و موسیقی بر کوتاه شدن زمان واکنشی شدن آزمون در مقایسه با رایحه اسطوخودوس به‌تنهایی تأثیر بیشتری نداشت، لذا استفاده از رایحه اسطوخودوس برای کاهش زمان واکنشی شدن آزمون پیشنهاد می­ گردد.