پوتین و الحاق کریمه به روسیه؛ واکاوی ژئوپلیتیکی از اقدام روسیه در الحاق شبه جزیرۀ کریمه

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز

doi
10.22059/jhgr.2018.259155.1007716
چکیده

بروز بحران اوکراین، به‏عنوان یکی از مهم‏ترین مناقشات قرن بیست‏و‏یکم، روسیه را در مقابل غرب قرار داده و به یکی از بحث‏برانگیزترین مسائل در عرصة بین‏الملل تبدیل شده است. رویِ کار آمدن غرب‏گرایان در انتخابات 2004 در اوکراین و اتفاقات متعاقب آن موجب گسترش تنش در روابط غرب و روسیه شد. تشدید این تنش‏ها باعث شد روسیه نسبت به منافع سنتی خود در اوکراین احساس خطر کند و در پی تشدید بحران، روسیه شبه‏جزیرة کریمه را به خود الحاق کرد. الحاق شبه‏جزیرة کریمه توسط روسیه با واکنش تند غرب و اروپا مواجه شد و تحریم‏های سخت و گسترده‏ای علیه روسیه اعمال شد. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که روسیه از الحاق کریمه چه منافعی عایدش می‏شود که حاضر به تحمل تحریم‏های شدید غرب و اروپا شده است؟ و اینکه چه عامل یا عوامل ژئوپلیتیکی باعث تصمیم و حرکت روسیه مبنی بر الحاق شبه‏جزیرة کریمه به این کشور شد و چه اهداف ژئوپلیتیکی را از این تصمیم و اقدام مدنظر داشته است. استدلال اصلی این مقاله آن است که روسیه به‏دلیل ناتوانی تثبیت قدرت خود در اوکراین و حفظ منافع حداکثری‏اش و احساس خطری که به از دست دادن منافعش در این کشور می‏کرد، در راستای حفظ منافع خود در اوکراین شبه‏جزیرة کریمه را، که دارای موقعیت ژئوپلیتیکی منحصربه‏فرد در اوکراین است و می‏تواند منافع ژئواستراتژیکی، ژئواکونومیکی، و ژئوکالچری مورد نظر روسیه در اوکراین را تا حد قابل توجهی تأمین نماید، به خود الحاق کرد. روش پژوهش در این مقاله تحلیلی-تبیینی است.در این پژوهش با بهره‏گیری از منابع کتابخانه‏ای و اینترنتی و با رویکردی ژئوپلیتیکی و با تلفیق نظریات ژئوپلیتیک سنتی و جدید به بررسی مسئلة پژوهش پرداخته شده است.