تحلیل تاب آوری کالبدی شبکه ارتباطی شهری در برابر تهدیدات سخت با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی: کلانشهر تهران)
نویسندگان
1 گروه پدافند غیرعامل،دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 سنجش ازدوروسیستم اطلاعات جغرافیایی.برنامه ریزی و علوم محیطی.دانشگاه تبریز.تبریز.ایران.
doi
10.22034/rsgi.2025.63914.1105چکیده
چالشهای اساسی در دستیابی به پایداری شهری شامل رخدادهای طبیعی و غیرطبیعی است که میتواند آسیبهای جدی به زیرساختها و ابعاد مختلف شهرها وارد کند. در سالهای اخیر، این حوادث خسارات زیادی به زیرساختهای شهری وارد کردهاند، بهویژه در شهرهایی که برنامهریزی مناسبی نداشته و از پشتیبانی فنی کافی برخوردار نیستند. در مقابل، برخی شهرها بهطور خاص برای پیشبینی و مدیریت این مخاطرات طراحی شدهاند و به عنوان شهرهای تابآور شناخته میشوند. تابآوری به معنای توانایی جامعه در تحمل بحرانها بدون دریافت خسارات عمده و کاهش کیفیت زندگی است. یکی از ابعاد تابآوری، بعد کالبدی-محیطی است که شامل زیرساختها و شبکههای ارتباطی میشود. تهدیدات علیه شهرها به دو دسته طبیعی و انسانی تقسیم میشوند و درک نوع و شدت این تهدیدات حیاتی است. هدف پژوهش حاضر ارزیابی تابآوری کالبدی شبکه ارتباطی در برابر تهدیدات سخت در کلانشهر تهران است. این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی و هدف کاربردی-توسعهای انجام شده است. پس از جمعآوری معیارهای موثر بر تابآوری کالبدی، وزندهی آنها بر اساس مدل تحلیل سلسله مراتبی انجام شد سپس نقشه پهنهبندی تابآوری کالبدی شبکه ارتباطی با استفاده از تحلیلها و توابع فاصله اقلیدسی، فازی، تاپسیس و مجموع ساده وزنی بدست آمد. نتایج نشان میدهد که نزدیک به 70 درصد معابر از نظر تابآوری در سطح متوسط به پایین قرار دارند، در حالی که تنها 30 درصد معابر شرایط مطلوبی دارند. نقشه تابآوری نشان میدهد که مناطق مرکزی تابآوری کمتری نسبت به مناطق حاشیهای دارند، که این امر در صورت وقوع حوادث طبیعی یا انسانی میتواند منجر به تخریبهای شدید شود.
