فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: تریکوموناس واژینالیس که پاتوژن دستگاه تناسلی انسان است، عامل بیماری تریکومونیازیس می­باشد. مترونیدازول داروی انتخابی جهت درمان این بیماری است که عوارضی مانند سرگیجه، سرطان‌زایی و مقاومت دارویی را به همراه دارد. از این رو یافتن دارویی جایگزین ضروری به‌نظر می‌رسد، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی اثرات عصاره­ های آبی و الکلی پنیرک و خارخاسک بر دو ساب تایپ تریکوموناس واژینالیس در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. روش‌کار: در این مطالعه عصاره ­های آبی و الکلی پنیرک و خارخاسک در رقت­ های 25/1، 5/2، 5، 10 و 20 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر و نیز مترونیدازول با رقت­ های 78/0، 56/1، 125/3، 25/6، 5/12 و 25 میکروگرم بر میلی‌لیتر بر انگل تریکوموناس واژینالیس تایپ i و g در زمان ­های 24 و 48 ساعت مجاورت داده شد. انگل­های زنده با لام نئوبار شمارش و سپس سمّیت سلولی عصاره­ ها و مترونیدازول با روش MTT بر روی رده سلولی Hela ارزیابی شد. اطلاعات با روش TWO WAY ANNOVA GRAPHPAD آنالیز گردید. یافته­ ها: شاخص­ های Ic50، CC50 و SI محاسبه شد که کاهش درصد حیات انگل­ ها در تمامی غلظت­ ها و در هر دو زمان 24 و 48 ساعت در مقایسه با گروه کنترل معنی‌دار بود (0001/0=p). عصاره اتانولی خارخاسک و پنیرک دارای SI بالاتری نسبت به عصاره آبی خارخاسک و پنیرک بودند، ولی تفاوت بسیار زیادی با شاخص SI مترونیدازول داشتند. این دو عصاره اثر بازدارندگی‌شان بر انگل خوب بود، ولی سمّیت‌شان بالا بود. چون اثر سلول‌کشی این عصاره ­ها بر رده سلولی Hela بالا بود، پیشنهاد می‌شود مطالعه ­ای برای اثر این عصاره­ ها در درمان سلول­ های سرطانی صورت گیرد. نتیجه­ گیری: عصاره اتانولی خارخاسک اثر مهاری خوبی بر هر دو تایپ تریکوموناس واژینالیس به‌ویژه تایپ g داشت، ضمن اینکه اتانولی پنیرک در 48 ساعت اثر مهاری بسیار خوبی بر تایپ i انگل گذاشت. عصاره­ های آبی و الکلی پنیرک و خارخاسک SI کمتری نسبت به مترونیدازول دارند، بنابراین تأثیرگذاری عصاره­ ها نسبت به مترونیدازول کمتر می­ باشد.