ارزیابی تغییرات زیستگاه هوبره (Chlamydotis macqueenii) در خراسان جنوبی با استفاده از سنجش از دور

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و مهندسی محیط زیست-ارزیابی و آمایش سرزمین، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

doi
10.22034/rsgi.2024.63909.1103
چکیده

استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و فناوری سنجش از دور، به علت ویژگی مقرون به‌صرفه بودن از نظر هزینه و زمان و در عین حال دارابودن دقت مناسب، در شناسایی کاربری اراضی و تغییرات آن کاربرد دارد. سنجش از دور ماهواره‌ای و داده‌های حاصل از این فناوری، ابزار در حال گسترش برای حفاظت کارآمد حیات‌وحش و زیستگاه‌ها در مقیاس‌های مختلف مکانی و زمانی است. هوبره آسیایی (Chlamydotis macqueenii) ساکن زیستگاه‌های بیابانی و نیمه‌بیابانی با تهدیداتی مانند شکار، تجارت غیرقانونی، قاچاق و تخریب زیستگاه مواجه است، بطوریکه در زمره پرندگان با وضعیت حفاظتی آسیب‌پذیر (VU) فهرست می‌شود. هدف از انجام این مطالعه شناسایی و بررسی تغییرات زیستگاهی هوبره آسیایی مربوط به سال‌های 2000، 2013 و 2023 در استان خراسان جنوبی جهت پایش حفاظت موثر این گونه باارزش است. بدین منظور اطلاعات تصاویر ماهواره‌ای از عوامل مهم در پراکنش گونه به همراه نقاط حضور آن در روش طبقه‌بندی در بستر گوگل ارث انجین (GEE) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان که مساحت زیستگاه‌های بالقوه هوبره آسیایی در طول سال‌های مورد مطالعه روند افزایشی طی نموده است به طوری‌که وسعت آن‌ها 33 درصد افزایش یافته است. معیارهای انتخاب شده موثر در انتخاب زیستگاه و پلتفرم گوگل ارث انجین می‌تواند تشریح مناسبی از وضعیت زیستگاه‌های هوبره در استان برای مدیریت و حفاظت کارآمد فراهم نماید. افزایش آگاهی عمومی و همراه نمودن مردم محلی نیز از سایر اقدامات عملی برای حفاظت از زیستگاه‌های مهم هوبره در این محدوده از کشور است.