فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی یکی از عوامل اصلی تغییرات اقلیمی و تهدیدکننده امنیت غذایی جهانی محسوب می‌شود. ایران با داشتن 8.1 تن انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن (2021) و قرارگیری در منطقه خشک و نیمه‌خشک، از جمله کشورهای آسیب‌پذیر در برابر این تغییرات است. بخش کشاورزی این کشور که 8.9 درصد تولید ناخالص داخلی و 18 درصد اشتغال کشور را تشکیل می‌دهد، به‌ویژه در معرض تأثیرات منفی افزایش دما و خشکسالی قرار دارد. هدف این مطالعه، کمی‌سازی تأثیر سطوح مختلف کنترل انتشار گازهای گلخانه‌ای بر میزان تولیدات کشاورزی ایران با استفاده از مدل دینامیکی یکپارچه اقلیم-اقتصاد نوردهاوس (DICE) است. برخلاف مطالعات قبلی که عمدتاً بر تأثیرات کلی تغییر اقلیم متمرکز بوده‌اند، این پژوهش رابطه علّی مستقیم بین سطوح کنترل انتشار و حفظ تولیدات کشاورزی را با در نظرگیری اثرات متقابل دما و خشکسالی مدل‌سازی می‌کند. چهار سناریوی کنترل انتشار شامل عدم کنترل (σ=0)، کنترل پایین (σ=0.1)، متوسط (σ=0.25) و بالا (σ=0.35) برای دوره 2021-2031 شبیه‌سازی شد. نتایج نشان داد که در سناریوی عدم کنترل، افزایش 1.0 درجه سانتی گراد دما منجر به کاهش 12.3 درصدی تولیدات کشاورزی می‌شود. اعمال کنترل انتشار در سطوح 10، 25 و 35 درصد، کاهش تولیدات را به ترتیب به 8.1، 5.2 و 1.1 درصد محدود می‌کند. یافته کلیدی این مطالعه شناسایی نقطه آستانه‌ای در دمای 0.75 درجه سانتی گراد است که عبور از آن منجر به تسریع نمایی کاهش تولیدات می‌شود. همچنین اثر تقویت‌کننده همزمان خشکسالی و افزایش دما 1.8 برابر بیشتر از مجموع اثرات جداگانه این عوامل محاسبه شد.