خدمت اکوسیستمی فضاهای سبز شهری در تعدیل درجه حرارت شهر مطالعه موردی منطقه 5 کلان شهر تبریز
نویسندگان
1 کارشناس ارشد رشته مدیریت شهری گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
2 دانشیار گروه برنامه ریزی شهری دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
3 دانشیار گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
doi
10.22034/rsgi.2024.64042.1107چکیده
در سالهای اخیر، کشورهای درحالتوسعه شاهد تغییرات فزاینده اراضی شهری و شهرنشینی سریع هستند. این تغییرات همراه با تغییرات اقلیمی، منجر به ایجاد و تشدید جزایر حرارتی در شهرها شده است. اما فضاهای سبز میتوانند با ایجاد بستری برای جزایر سرد شهری، نقش اساسی و حیاتی در کاهش این جزایر حرارتی داشته باشند. این جزایر سرد شهری، از طریق فضاهای سبز و آبی، تأثیرات مثبتی بر محیطزیست شهری دارند. از جمله اهمیتهای این جزایر میتوان به کاهش دمای شهر، کنترل آلودگی هوا، حفظ تعادل حرارتی، تنوع زیستی، و بهبود کیفیت زندگی شهروندان اشاره کرد کنند. برای بررسی تأثیر فضاهای سبز شهری در کاهش مصرف انرژی برق و کاهش جزایر حرارتی شهری، پژوهش حاضر از تصاویر ماهوارهای و نقشههای کاربری اراضی برای دورههای زمانی مشخصی استفاده کرده است. همچنین روش پژوهش حاضر از نوع تجربی و از مدل سرمایش شهری نرمافزار Invests و نرمافزار GIS برای انجام تجزیه تحلیل استفاده شده است. نتایج نشان میدهند که فضاهای سبز شهری با وسعت زیاد و تراکم بالا، همراه با جزایر سرد شهری، نقش بسزایی در کاهش جزایر حرارتی شهری دارندبه طور یکه بین زیرساختهای سبز، تفاوتهایی در کاهش جزایر حرارتی شهری وجود دارد. بهنحویکه فضاهای سبز نسبت به مراتع نقش بیشتری در کاهش جزایر حرارتی شهری دارند. باتوجهبه رشد و توسعه ساختوسازها در منطقه ۵ تبریز و نابودی فضاهای سبز در سالهای اخیر، مصرف انرژی برق برای خنککردن محیط بهویژه در فصول گرم سال افزایشیافته است، طوریکه شاهد رشد KWH 46 میلیون در ساعت طی 20 سال اخیر هستیم.