بعضی ویژگیهای تمایزبخش مهم گویشهای خراسانی زبان فارسی از گویشهای گروه افغانی و تاجیکی
نویسندگان
1 پژوهشگر ارشد بخش خاور نزدیک و میانه در انستیتوی نسخ خطی شرقی فرهنگستان علوم روسیه، سن-پترزبورگ، روسیه.
doi
10.22067/jlkd.2024.84459.1202چکیده
مقاله حاضر به بررسی پنج ویژگی گروه گویشهای فارسی خراسانی میپردازد که آن را از گروه افعانی-تاجیکی متمایز میکند. این ویژگیها که از دو ویژگی آوایی و دو ویژگی صرفی و همچنین یکی مربوط به حروف اضافه تشکیل شده، علیرغم اینکه همه وجوه تمایز بین گروهها را نشان نمیدهد، توسط مؤلف بهعنوان پایدارترین ویژگیها مشخص شده است. مقاله مبتنی بر طیف گستردهای است از منابع، که شامل تحقیقات میدانی مؤلف و آثار متعدد پژوهشگران روسی، غربی، ایرانی، تاجیکی و افغانی است. متون (افسانهها و داستانها راجع به مسائل روزمره) به لهجه هراتی که در نتیجه کار میدانی مؤلف در افغانستان به دست آمدهاند از گویندگان بیسواد و کمسواد لهجه مذکور جمعآوری شدهاند. این افراد به خاطر عدم تحصیل، تحت تأثیر لهجه کابلی یا زبان ادبی قرار نگرفته، لهجه بومی خود را به خالصترین شکل حفظ کرده بودند. پژوهش حاضر ثابت میکند ویژگیهای موردبحث جزء ویژگیهای اصلی متمایزکننده گروه گویشهای فارسی خراسانی از گروه افغانی- تاجیکی است.