فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تپه‌های ماسه‌ای از عوارض مناطق گرم و خشک هستند که با مخاطرات زیادی از جمله ایجاد کانون‌های گردوغبار و تخریب اراضی کشاورزی و ساخت‌‌و‌سازهای انسانی همراه هستند. از جمله ریگزارهایی که نقش مهمی در فعالیت‌های انسانی مجاور خود داشته است، ریگ خوزستان در جنوب غرب کشور است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به بررسی وضعیت ریگ خوزستان و مخاطرات ناشی از آن پرداخته شده است. در این تحقیق از تصاویر گوگل ارث، تصاویر ماهواره لندست 9، تصاویر ماهواره مادیس و همچنین لایه‌های رقومی اطلاعاتی به‌عنوان مهم‌ترین داده‌های تحقیق استفاده شده است. مهم‌ترین ابزارهای تحقیق شامل گوگل ارث، گوگل ارث انجین و ArcGIS بوده است. در این تحقیق ابتدا به ترسیم محدوده ریگزارهای خوزستان و سپس آنالیز تغییرات آن پرداخته شده است. در ادامه نیز با استفاده از شاخص AOD و تصاویر مادیس، نقشه غلظت گردوغبار منطقه تهیه شده و ارتباط آن با ریگزارهای منطقه و فعالیت انسانی ارزیابی و تحلیل شده است. نتایج این تحقیق نشان داده است که ریگ خوزستان 2602 کیلومترمربع وسعت دارد که تحت تاثیر سرعت و جهت بادهای منطقه، حدود 43 درصد از آن دارای وضعیت فعالی است و همین مسئله سبب شده است تا در بعضی از مناطق، توده‌های ماسه‌‌ای به سمت اراضی کشاورزی پیش‌روی کنند. همچنین نتایج شاخص AOD نشان داده است که بالاترین غلظت گردوغبار منطقه در طی سال‌های 2018 تا 2023 مربوط به محدوده ریگزارهای تثبیت نشده و فعال و همچنین در مناطق شرقی ریگزارها، بوده است.