پایش و تحلیل فصلی آلودگی هوای ایران با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای سنتینل در گوگل ارث انجین

نویسندگان

1 گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشجوی ارشد گروه نقشه برداری، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی،تهران،ایران

doi
10.22034/rsgi.2025.62940.1093
چکیده

امروزه آلودگی هوا به مشکلی جدی در جوامع بشری تبدیل شده است. یکی از روش‌های مناسب برای مدیریت بهتر در مقابله با این پدیده مخرب زیست محیطی، پایش و بررسی روند میزان آلودگی با استفاده از تکنولوژی‌های روز دنیا از جمله تصاویر ماهواره‌ای می‌باشد. در این مطالعه تولید نقشه فصلی و بررسی روند آلودگی‌های منواکسید کربن(CO)، دی‌اکسید نیتروژن(NO2)، متان(CH4) و دی‌اکسید گوگرد(SO2) هدف قرار داده شده است. منطقه مورد مطالعه جهت تولید نقشه آلودگی کشور ایران است. همچنین داده‌های مورد استفاده مربوط به تصاویر ماهواره سنتینل5 می‌باشد. با استفاده از سامانه گوگل ارث انجین، تصاویر مربوط به هر آلودگی در سال 1402 شمسی استخراج شده است. با ایجاد مدل و بهره‌گیری از باند‌های مخصوص، نقشه آلودگی فصلی ایران تولید می‌گردد. در ادامه نیز برای تحلیل روند آلودگی، نقطه‌ای در شهر تهران درنظر گرفته شد. با ایجاد تابع در گوگل ارث انجین نمودار سال 1402 مربوط به آلاینده‌های CO، NO2، CH4 و SO2 ترسیم می‌شود. نتایج این دو قسمت نشان می‌دهد که میزان آلودگی در زمستان نسبت به فصول دیگر بیشتر است. برخی از مناطق به‌ویژه در سواحل خلیج فارس و دریای خزر در هر 4 فصل از سال در از لحاظ وجود CO پرخطر هستند. آلودگی NO2 در کلانشهرها در طول سال خطرناک است. نقشه‌های ch4 تقریبا خنثی هستند. از طرفی آلودگی SO2 همانند NO2 در مناطق صنعتی و پرجمعیت بیشتر دیده می‌شود. نمودارها هم نشان می‌دهند که روند آلودگی CO، NO2 و SO2 در نیمه دوم سال برای بشدت افزایش می‌یابد.