فرآیندهای شناختی ضمنی و سوگیری توجه به سمت رفتارهای اعتیادی: معرفی، ساخت و کاربرد آزمون استروپ اعتیاد
نویسندگان
1 استادیار گروه روان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22038/jfmh.2010.886چکیده
سوءمصرف مواد به عنوان مشکلی جهانی، نظریهها و پژوهشهای بی شماری را برانگیخته است. روشها و آزمونهای بسیاری برای سنجش عوامل و جنبههای آشکار و پنهان رفتارهای اعتیادی معرفی شدهاند. هدف از مقاله ی حاضر مرور نظریهها و پژوهشهایی است که تلاش کردهاند تا ماهیت کنترلناپذیر رفتار اعتیادی را تبیین کنند. در این بین، دیدگاه های مختلف در خصوص شکلگیری فرآیندهای شناختی خودکار، طبقه بندی و روش های سنجش این فرآیندها توصیف شده اند. متن: آزمون استروپ اعتیاد بیش از سایر آزمونها برای سنجش شناختهای ضمنی، به خصوص سوگیری توجه به محرکهای اعتیاد استفاده شده است. در توصیف این آزمون، پس از توضیح زوایای مختلف آزمون استروپ کلاسیک، نسخههای کاغذی و رایانهای و نحوه ی ساخت آن ها توصیف و عمدتا" بر ساخت آزمون استروپ اعتیاد با استفاده از فنآوری رایانهای تاکید شده است. با استناد به دیدگاههای نظری و منابع و پژوهشهای موجود، نکات فنی و مهمی که پژوهشگران میباید در ساخت آزمونهای معتبر استروپ اعتیاد رعایت کنند بیان شدهاند. نتیجه گیری: حجم روزافزونی از تحقیقات بر اهمیت شناختهای ضمنی و فرآیندهای خودکار در تصمیمات مربوط به مصرف مواد تاکید میکنند. بدین ترتیب فنون سنجش فرآیندهای خودکاری نظیر سوگیری توجه نیز اهمیت یافتهاند. فنون متعددی برای سوگیری توجه به سمت محرکهای اعتیادی وجود دارند. بذل دقت کافی به ویژگیهای خاص استروپ اعتیاد، بر روایی و اعتبار آن به عنوان مقیاسی از سوگیری توجه اعتیادی میافزاید.