ارزیابی دقت داده‌های بارش ماهواره‌ای خانوادهPERSIANN در مقیاس روزانه، ماهانه و سالانه در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران

3 استادگروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران

doi
10.22034/rsgi.2025.63910.1104
چکیده

بارش مهمترین عامل در چرخه هیدرولوژی است که دارای تغییرات زیاد زمانی و مکانی است استفاده از دادهای بارش ماهواره‌ای می‌تواند کاربرد زیادی در تحقیقات اقلیمی و هیدرولوژیکی بویژه در مناطق فاقد آمار بارندگی داشته باشد. در طول سه دهه گذشته، تعداد زیادی از مجموعه داده‌های بارش جهانی برگرفته از ماهواره، توسعه و مورد استفاده قرار گرفته اند. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان کارایی داده‌های بارش ماهواره‌ای مجموعه PERSIANN است که شامل چهار منبع PERSIANN ، PERSIANN-CCS ، PERSIANN-CDRو PDIR- PERSIANNمی‌باشد. بدین منظور داده‌های روزانه، ماهانه و سالانه این محصولات در سطح ایران و در بازه زمانی 2022-2008 با داده‌های مشاهداتی 129 ایستگاه هواشناسی مورد مقایسه قرار گرفت. اعتیار سنجی میزان دقت داده‌های بارش ماهواره‌ای با استفاده از شاخص‌های آماری CC و RMSE و شاخص‌های طبقه بندی POD، FAR ، CSI ، HSS و KSS انجام گرفت نتایج در مقیاس روزانه حاکی از کارایی بهتر منبع PDIR- PERSIANNبا همبستگی و RMSE به ترتیب 30/0و 4/3 میلیمتر و عملکرد بهتر در شاخص‌های POD، CSI و KSS است. در مقیاس ماهانه و سالیانه PERSIANN-CDR با مقدار همبستگی 81/0، 78/0 و RMSE4/23 و 7/152 میلی‌متر بهترین برآورد را در بارش ماهانه و سالیانه دارد. منبع PERSIANN دارای کم برآوردی بارش سالانه و منیع PERSIANN-CCS نیز دارای بیش‌برآوردی بارش است. با این وجود در نواحی پربارش واقع در نوار شمالی و رشته‌کوه زاگرس هر چهار منبع خانوادهPERSIANN بارش سالانه را کمتر از مقدار واقعی گزارش کردند به‌علاوه هر چهار منبع بارشی در مقیاس ماهانه عملکردی بهتر نسبت به مقیاس روزانه و سالانه دارند.