مطالعه حوزههای اطلاعسنجی، کتابسنجی، علمسنجی و وبسنجی در جهان
نویسندگان
1 کارشناس ارشد کتابخانه مرکزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد علمسنجی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد کتابخانه مرکزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
10.22054/jks.2017.17687.1113چکیده
هدف این پژوهش تحلیل محتوای کتابها و پایاننامههای اطلاعسنجی، کتابسنجی، علمسنجی و وبسنجی در جهان بوده است. این پژوهش کاربردی بوده و با روش تحلیل محتوا انجام شده است. جامعه پژوهش شامل 730 عنوان کتاب انگلیسی موجود در پایگاه اطلاعاتی آمازون و 1069 عنوان پایاننامه انگلیسی نوشتهشده در پایگاه اطلاعاتی بوده که در یک طرح موضوعی 15 گانه طبقهبندی شدهاند. ابزار گردآوری دادهها سیاهه وارسی و ابزار تحلیل دادهها، نرمافزار EXCEL بود. یافتههای پژوهش نشان داد که بیشتر کتابهای نوشتهشده در حوزههای اطلاعسنجی، کتابسنجی، علمسنجی و وبسنجی در جهان تألیفی بوده و روند نشر صعودی داشتهاند و بیشتر رویکرد موضوعی آنها تحلیل اختراعات، تحلیل استنادی، کتابسنجی و ارتباطات علمی بوده است. همچنین روند نشر پایاننامهها نیز صعودی بوده و بیشتر رویکرد موضوعی آنها تحلیل استنادی، کتابسنجی، وبسنجی، علمسنجی، ارتباطات علمی و ارزیابی عملکرد پژوهشگران بوده و کمترین رویکرد موضوعی کتابها و پایاننامههای حوزههای سنجش علم در جهان موضوعات اطلاعسنجی، همکاری علمی، هماستنادی، هم نویسندگی، مصورسازی اطلاعات و دانش، ارزیابی وبسایتها و ضریب تأثیر مجلات بوده است. علاوه بر این بیشترین پژوهشهای حوزههای سنجش علم در رشتههای علوم کامپیوتر، آموزش عالی، مدیریت، کتابداری و علم اطلاعات، علم و دانش عمومی و فناوری اطلاعات و کمترین آن در رشتههای اخلاق، تاریخ، فلسفه، حقوق، مطالعات زنان، نانوتکنولوژی، روانشناسی، فیزیک، شیمی، مذهب، ریاضی، کارآفرینی، جغرافی، تحلیل اختراع، زیست، شیمی، محیطزیست و آمار انجام شده بود. نتایج نشان داد که موضوع کتابها و پایاننامههای اطلاعسنجی، کتابسنجی، علمسنجی و وبسنجی مبتنی بر تحلیل استنادی بوده و پراکندگی موضوعات بیشتر بوده است.
