ابعاد مختلف پدیده ناباروری در زندگی زنان ایرانی: یک مطالعه مرور نظامند
نویسندگان
1 کارشناس ارشد اخلاق پزشکی و فلسفه سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.
2 مربی گروه بیهوشی، مرکز تحقیقات مؤلفههای اجتماعی نظام سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران.
3 دانشیار گروه اخلاق پزشکی و فلسفه سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22038/ijogi.2023.22603چکیده
مقدمه: ناباروری و تلاش برای درمان آن، با تنش هایی برای زوجین همراه است. در ایران نیز ناباروری مسألهای است که با چالش های متعدد همراه است و زنان بیشتر از مردان تحت تأثیر این مشکلات هستند. مطالعه حاضر با هدف تبیین و تحلیل تجارب زیسته زنان نابارور بر اساس مطالعات انجام شده در ایران در طول دو دهه گذشته انجام شد. روشکار: این مطالعه از نوع مرور نظاممند میباشد. استراتژی جستجوی این مطالعه بر پایه جستجو در پایگاه های استنادی PubMed، Web of Science، Google Scholar و SID با عبارات فارسی مطالعات کیفی یا مصاحبه یا تجربه زیسته یا پدیدارشناسی و ناباروری یا زنان نابارور یا زوجین نابارور و معادل های انگلیسی این واژگان انجام شد. مقالات با استفاده از چکلیست CASP ارزیابی شدند؛ در نهایت 21 مقاله که تجارب زیسته زنان نابارور را از منظرهای مختلف بهصورت کیفی و پدیدارشناسی تبیین کرده بودند؛ وارد مطالعه و ارزیابی ترکیب و فراتحلیل شدند. یافته ها: با کنار هم قرار دادن کدهای اصلی مقالات بهعنوان کدهای اولیه و حذف موارد تکراری، 102 کد غیرتکراری بهدست آمد که آنها در قالب 8 مضمون اصلی شامل: چالشهای کلی زنان نابارور، واکنشهای زنان نابارور، جنبههای اجتماعی و فرهنگی، جنبههای شناختی، پیامدهای روانشناختی ناباروری، روشهای مقابله با مشکلات روانی و اجتماعی ناباروری، عوامل مؤثر بر رفتارهای جنسی، عوامل افزایش و کاهشدهنده امید در زنان نابارور با تجربه شکست در درمان ناباروری دستهبندی شد. نتیجه گیری: تجارب زیسته زنان نابارور نشان می دهد که آنها در جامعه ایران با مشکلات و رنج هایی مواجه هستند. بهنظر می رسد هنوز بسیاری از ابعاد زندگی زنان نابارور مورد تبیین و تحلیل قرار نگرفته است. ضمن آنکه نقش ویژگیهای دموگرافیک، فرهنگها، قومیت ها و بستر خانوادگی در تحلیل ها مورد توجه پژوهشگران واقع نشده است که ضرورت مطالعات بیشتر برای طراحی برنامه های حمایتی مؤثر با توجه به سیاست های جمعیتی کشور؛ بیشتر احساس میشود.