فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌دلیل نزدیکی به منابع اصلی تولید گردوغبار (بیابان‌های عراق، سوریه و عربستان سعودی) در غرب، ایران همواره با طوفان‌های گردوغبار و مشکلات ناشی از آن مواجه بوده است. بعلاوه، حوضه وسیع دجله و فرات یکی از کانون‌های اصلی گردوغبار در منطقه قلمداد می‌شود و عدم توجه به این مسئله می‌تواند منجر به پیامدهای نامطلوب زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی، به‌ویژه در نواحی خشک استان‌های جنوب غربی شده و اختلال در فعالیت‎های انسانی همچون کشاورزی، حمل‌و‌نقل، صنایع، خدمات اجتماعی و پزشکی در آن را سبب گردد. بنابراین، شناسایی و ارزیابی این پدیده حائز اهمیت اساسی است. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی الگوهای زمانی و فضایی پراکنش گردوغبار در جنوب غربی ایران و شناسایی ارتباط آن با روند تغییرات آب‌های سطحی در حوضه دجله و فرات می‌باشد. در پژوهش حاضر از مجموعه داده JRC لندست برای پایش تغییرات آب‌های سطحی و از یک رویکرد ترکیبی مبتنی بر تفسیر بصری و ارزیابی عمق نوری آئروسل (AOD) تصاویر MODIS بهره گرفته شده و پردازش‌ها در بستر سامانه گوگل ارث انجین به انجام رسیده است. یافته‌ها نشان داده است که روند وقوع گردوغبار تا حد زیادی منطبق با الگوی زمانی تغییرات آب‌های سطحی منطقه بوده و همبستگی منفی به میزان 412/0 وجود داشته است. بر این اساس، با شروع روند کاهشی آب در سال 2008 که مساحت آن به حدود 8199 کیلومتر مربع تقلیل یافته است، گردوغبار نیز تشدید شده و بیشترین فراوانی سالانه گردوغبار با 2612 مورد مشاهده شده است. بنابراین، نتایج مطالعه نقش تغییرات آبی را در این زمینه برجسته نموده است.