بررسی عوامل خطر مرتبط با مرده‌زایی در مادران باردار: مطالعه مورد- شاهدی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، شبکه بهداشت و درمان قائن، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.

2 کارشناس بهداشت عمومی، شبکه بهداشت و درمان قائن، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.

3 کارشناس بهداشت عمومی، شبکه بهداشت و درمان قائن، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.

4 کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، شبکه بهداشت و درمان کمیجان، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران.

5 پزشک عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.22360
چکیده

مقدمه: مرده ­زایی، یکی از پیامدهای نامطلوب تولد هم در کشورهای در حال توسعه و هم در کشورهای توسعه یافته است. در سراسر جهان بیش از میلیون­ ها بارداری با مرده ­زایی به پایان می­ رسد که بیشتر آن­ها در کشورهای با درآمد متوسط و پایین رخ می دهد. مطالعه حاضر با هدف تعیین عوامل خطرزای مادری و جنینی برای تولد نوزاد مرده در شهرستان قائنات انجام شد.روش‌کار: این مطالعه مورد - شاهدی از سال 1400-1395 بر روی 104 مورد مرده­ زایی و 208 تولد زنده (شاهد) در سطح مراکز بهداشتی شهری و روستایی شهرستان قائنات انجام شد. داده­ های مرتبط با مرده ­زایی با استفاده از چک‌لیست محقق ساخته جمع ­آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 26) و آزمون­ های کای اسکوئر و لوجستیک انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی ­دار در نظر گرفته شد.یافته­ ها: میزان کل مرده ­زایی 88/9 در 1000 تولد زنده بود. در تحلیل تک‌متغیره بین سن مادر (04/0=p)، سن همسر (009/0=p)، سابقه تولد دوقلویی (006/0=p)، سابقه وجود بیماری زمینه ­ای (04/0=p)، سن بارداری (001/0=p)، وزن تولد (001/0=p)، سابقه وجود سقط (02/0=p) و مرده ­زایی (03/0=p) با سابقه مرده ­زایی رابطه معنی­ داری وجود داشت. در تحلیل رگرسیون لوجستیک چندمتغیره، تولد نوزاد زیر 37 هفته با (77/17=aOR، 83/20-43/7=CI، 001/0>p)، وزن زمان تولد کمتر از 2500 گرم (36/5=aOR، 96/22-12/2=CI، 001/0>p) و سابقه سقط (38/2=aOR، 27/5- 07/1=CI 03/0=p) رابطه معنی­ داری با مرده­ زایی نشان دادند.نتیجه­ گیری: شیوع مرده ­زایی در شهرستان قائنات نسبتاً بالا بود. در این مطالعه عوامل خطر متعدد مادری و جنینی همچون تولد کمتر از 37 هفته سن بارداری، وزن تولد کمتر از 2500 گرم و سابقه سقط برای مرده­ زایی شناسایی شدند. شناسایی زودهنگام حاملگی­ های در معرض خطر و مداخله مناسب ممکن است به کاهش وقوع مرده ­زایی کمک کند، بنابراین می­ توان افراد پرخطر را شناسایی و زمینه آموزش و مشاوره­ های لازم را برای آنها فراهم نمود.