بررسی عوامل ساختاری تعیین کننده‌های اجتماعی سلامت بر فرزندآوری زنان ایرانی: یک مطالعه مرور سیستماتیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی بهداشت باروری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مامایی و بهداشت باروری، مرکز تحقیقات مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مامایی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران.

4 استادیار گروه آمار زیستی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.22365
چکیده

مقدمه: فرزندآوری، پدیده مهمی در حرکات جمعیتی و محور توسعه پایدار برای کشورهایی که سطح جانشینی پایینی دارند، محسوب می‌شود. مطالعه حاضر جهت تجمیع دانش موجود در مورد اثربخشی عوامل ساختاری تعیین کننده‌های اجتماعی سلامت بر فرزندآوری زنان ایرانی انجام شد. روش‌کار: در این مطالعه مرور سیستماتیک، مطالعات فارسی و انگلیسی منتشر شده از نوع مشاهده­ای از تاریخ ابتدای 1/1/2010 تا تاریخ 23/1/2022 وارد مطالعه شدند. جستجوی مطالعات در پایگاه اطلاعاتی Magiran، SID، Embase، google scholar، Scopus، web of science، PubMed با استفاده از کلمات کلیدی مرتبط شامل: Reproductive Behavior، childbearing، Socioeconomic Factors، Ethnic Groups، Culture، Structural Determinants of Health و Iran انجام شد. جهت ارزیابی کیفیت مقالات از ابزار نیوکاسل اوتاوا استفاده شد. یافته ­ها: در این مطالعه مروری 36 مطالعه مطابق با معیارهای ورود وارد مطالعه شدند و عوامل ساختاری سلامت (تحصیلات، درآمد، شغل، قومیت و فرهنگ) بر روی فرزندآوری زنان مورد بررسی قرار گرفتند. فرزندآوری زنان با این عوامل ساختاری سلامت در ارتباط است. در این مطالعه مروری، بیشترین فراوانی مربوط به تحصیلات زنان بود؛ به‌طوری‌که 18 مقاله، تأثیر منفی تحصیلات بر فرزندآوری را نشان دادند. نتیجه ­گیری: نتایج مرور سیستماتیک حاضر بیانگر تأثیر تعیین کننده‌های اجتماعی ساختاری سلامت (تحصیلات، درآمد، شغل، قومیت و فرهنگ) از جمله تحصیلات زنان بر فرزندآوری بود. این امر مؤید این است که اگر سیاست‌های جمعیتی بتوانند برنامه ­هایی را اجرا کنند که موجب سازگاری نقش مادری با ادامه تحصیلات زنان پس از ازدواج شوند، می­ توانند بسیار مؤثرتر باشند.