شبیه سازی و ارزیابی راهکارهای مدیریتی برای کاهش مواد مغذی ورودی به دریاچه زریبار با استفاده از مدل SWAT

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد/ مهندسی منابع آب . دانشکده کشاورزی. دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار/گروه مهندسی منابع آب.دانشکده کشاورزی. دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار /گروه مهندسی محیط زیست. دانشکده محیط زیست.دانشگاه تهران

doi
چکیده

در سال‌های اخیر پدیده تغذیه‌گرایی به یکی از چالش‌های جدی در بسیاری از پیکره‌های آبی، بویژه دریاچه‌ها و مخازن سدها تبدیل شده است. دریاچه زریبار از جمله دریاچه‌های آب شیرین در کشور است که با مساله شدید تغذیه‌گرایی مواجه می‌باشد. هدف از این پژوهش، دستیابی به راهکار مدیریتی مناسب برای ارتقای سطح کیفی این دریاچه با در نظر گرفتن یک رویکرد شبیه سازی جامع است. بدین منظور، از مدل SWAT به عنوان مدل شبیه‌ساز سیستم منابع آبی و کشاورزی حوضه آبریز دریاچه و همچنین اندرکنش آن با تغییرات کمی و کیفی آب دریاچه استفاده شده است. در این مطالعه، تاثیر بکارگیری انواع راهکارهای مدیریتی (BMPs) در مناطق بحرانی از منظر نحوه اثرگذاری آن‌ها در بهبود شرایط کیفی دریاچه، عملکرد محصولات کشاورزی منطقه و همچنین کاهش هزینه‌های اقتصادی اجرای آن ها مورد ارزیابی قرار گرفت و در نهایت با روش تصمیم‌گیری چند معیاره TOPSIS راهکارهای بهینه انتخاب شدند. نتایج نشان می‌دهد که از بین انواع راهکارهای مدیریت مزرعه و اجرایی اعمال شده، فیلتراسیون گیاهی، کنترل انتشار بار آلودگی در بالادست (کانال قزلچه‌سو) و کاهش مصرف کود حداکثر تا 25% به ترتیب بعنوان بهترین گزینه‌های مدیریتی در سطح حوضه می باشند.