تحلیل طیفی نوسانات دبی- بارش در حوضه آبریز دینه ور
نویسندگان
1 استادیار /گروه مهندسی آب .دانشگاه رازی کرمانشاه
2 دانشیار /گروه آمار دانشگاه شهید چمران اهواز
3 استادیار/ گروه زمین شناسی .دانشگاه شهید چمران. اهواز
doi
چکیده
در این مطالعه نوسانات دبی و بارندگی در 9 ایستگاه موجود در حوضه دینه ور با استفاده از توابع چگالی طیفی و توابع خود همبستگی در قلمرو فرکانس و زمان مورد تحلیل قرار گرفت. در ابتدا نوسانات موجود در همبستگی نگار هر سری زمانی تحلیل شد. سپس برای بررسی سری های زمانی در قلمرو فرکانس از توابع چگالی طیفی که مبتنی بر سریهای فوریه میباشد استفاده شد. در این راستا ابتدا مقدار طیف برای هر یک از سری های دبی و بارش محاسبه و نمودار دوره نگار هر سری ترسیم شد. دوره نگارهای این داده ها در چندین فرکانس نوسان نشان داد. این نوسانات شامل نوسانات فصلی با فرکانس 083/0، نوسانات کوتاه مدت با فرکانس 25/0و نوسانات میان مدت با فرکانس 167/0 می باشد که نوسانات 6 ماهه در داده های بارندگی نمودی نداشت. نتایج تحلیل طیف متقابل داده ها در فرکانس های 083/0 و 25/0 مقادیر تطابق بالایی را نشان داد. همچنین مقادیر تاخیر برآورد شده از آنالیز طیفی متقابل برای نوسانات فصلی (083/0) در بارش و اثر آن بر نوسانات فصلی دبی حدود 5/1 ماه بر آورد شده و این تاخیر برای نوسانات با دوره بازگشت کمتر، حدود 4/0 ، 5/0 و 14/0 ماه تعیین شد. بر اساس نتایج آنالیز طیفی داده های بارش ایستگاه ها پس از حذف تناوب و روند، در تمامی آنها سیکل در فرکانس 01/0 مشاهده شدکه می توان گفت این نوسانات مربوط به دوره های تر سالی و خشکسالی موجود در این منطقه میباشد.