تحلیل فضایی کیفیت کالبدی مسکن در سکونتگاه های رسمی و غیررسمی (مطالعه موردی: منطقه 1 کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشیار، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز،
2 دانشجوی دکتری تخصصی، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه
3 دانشجوی دکتری تخصصی، سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گروه سنجش از دور و سیستم اطلعات جغرافیایی، دانشکده برنامه ریزی و
4 دانشیار، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز،
doi
10.22034/rsgi.2024.60161.1061چکیده
شاخص های مسکن ابزار مناسبی برای شناخت وضعیت مسکن در ابعاد مختلف هستند. هدف پژوهش حاضر بررسی کیفیت کالبدی مسکن و مقایسه آن در محله های رسمی و غیررسمی کلانشهر تبریز می باشد. پژوهش حاضر در دسته تحقیقات کاربردی بوده و به لحاظ روش شناختی جزو پژوهش های توصیفی – تحلیلی است. بدین منظور با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای پژوهش از 7 متغیر؛ عمر بنا، نوع سازه، کیفیت بنا، تعداد طبقات، مساحت مساکن، سطح اشغال و تراکم ساختمانی بعنوان شاخص کیفیت کالبدی مسکن مستخرج از طرح تفصیلی کلانشهر تبریز 1395 استفاده شد. از روش تحلیل عاملی و بار عاملی متغیرها برای وزن دهی متغیرها استفاده شد و تجزیه و تحلیل داده ها بصورت مجزا از طریق تحلیل فضایی در محیط نرم افزار Arc Gis و روش الکتره در محیط نرم افزار اکسل صورت گرفت. پژوهش از طریق تحلیل فضایی به ارزیابی توزیع فضایی کیفیت کالبدی مسکن در سطح محلات دست یافت و همچنین از طریق روش الکتره محلات با توجه به شاخص کالبدی کیفیت مسکن رتبه بندی شده و سپس هر دو یافته با هم مورد مقایسه قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که بر اساس تحلیل فضایی محلات گلپارک، زمرد، ولیعصر و گلکار بیشترین مساحت را به لحاظ کیفیت برخوردار بوده و همچنین مطابق یا یافته های الکتره محلات زمرد، ولیعصر و گلکار در رتبه اول تا سوم قرار دارند.