بررسی تأثیر مصرف شربت دبس (حاوی شیره انگور، زعفران و لیموعمانی) بر الگوی شیردهی مادران زایمان کرده نخست‌زا: یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده

نویسندگان

1 استادیار گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه آمار زیستی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2023.21806
چکیده

مقدمه: سلامت و توانمندی جسمی و روانی مادر، از عوامل کلیدی در فرآیند تغدیه با شیر مادر است. در طب سنتی، شیره انگور را دبس یا دوشاب می­نامند. همچنین از تشابه خواص آن با شیر مادر گفته شده است. شربت دبس متشکل از آب انگور تغلیظ شده، لیموعمانی و زعفران، در طب ایرانی منبع تقویت مادر بعد از زایمان است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر شربت دبس بر الگوی شیردهی در سه ماه اول بعد از زایمان انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی سه‌سوکور در سال 1400-1399 بر روی 92 مادر زایمان کرده در بیمارستان‌های حافظ و شوشتری شیراز انجام شد. در گروه مداخله، شربت دبس تا 6 هفته و در گروه کنترل دارونما دریافت شد. داده­ها با پرسشنامه­ های مشخصات دموگرافیک و مامایی و پرسشنامه الگوی شیردهی جمع‌آوری شد. الگوی شیردهی در روزهای اول، دهم، 1 ماه و 3 ماه بعد از زایمان بررسی شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 26) و آزمون­ های تی مستقل، من‌ویتنی، کای دو و دقیق فیشر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته ­ها: در روز اول تولد، الگوی شیردهی شامل تغذیه انحصاری با شیر مادر در دو گروه مداخله (82/97%) و کنترل (70/95%) تفاوت آماری معنی‌داری نداشت (500/0=p). الگوی شیردهی انحصاری با شیر مادر در روز دهم در دو گروه مداخله (7/71%) و کنترل (6/32%) (001/0=p)، روز سی‌ام در دو گروه مداخله (6/82%) و کنترل (8/34%) (001/0>p) و سه ماهگی در دو گروه مداخله (6/82%) و کنترل (6/32%) (001/0>p) تفاوت معنی‌داری نشان داد. نتیجه­ گیری: مصرف شربت شیره انگور، زعفران و لیموعمانی (دبس) توسط مادر بر الگوی شیردهی در روز سوم، روز دهم، روز سی‌ام و 3 ماهگی مؤثر بوده و شیردهی مادر را ارتقاء می‌بخشد.