استعاره های دستوری وجه در بخش شنیداری کتاب‌های آموزش زبان تافل در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران

2 استاد زبان‌شناسی گروه زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران

doi
10.22067/jlkd.2022.77897.1113
چکیده

پژوهش حاضر با رویکرد دستور نقش­گرای نظام­مند به توصیف و تحلیل استعاره­های دستوری بینافردی وجه در کتاب­های معیار آموزش زبان تافل می­پردازد، و در پی پاسخ به این پرسش است که آزمون تافل تا چه میزان توانسته از انواع استعاره دستوری وجه، به عنوان یکی از مفاهیم مطرح در زبان­شناسی نقش­گرای نظام­مند که رویکردی ارتباط‌محور است و یک ویژگی­ مهم زبان علم را کاربرد استعاره دستوری می­داند، استفاده نماید. رویکرد پژوهش حاضر تحلیل محتوای کیفی و روش گردآوری داده­ها کتاب­خانه­ای و اسنادی است. در این راستا سه کتاب آموزش زبان تافل که در مجموع شامل چهارده آزمون است، انتخاب شدند. بخش شنیداری هر آزمون دارای شش متن جدا در قالب مکالمه و سخنرانی است. ابتدا تک­تک بندهای 84 متن به طور مجزا مشخص و بررسی شدند. سپس استعاره­های دستوری در هر متن شناسایی و به لحاظ نوع و بسامد مقایسه شدند. یافته­های حاصل از تحلیل داده­ها نشان داد: 1- بسامد استعاره­های وجه در متن­های مکالمه بیشتر از متن­های سخنرانی بخش شنیداری آزمون تافل است 2- از نظر نوع استعاره دستوری وجه، نتایج نشان داد انواع استعاره وجه در متن شنیداری استفاده شده و به ترتیب استفاده از وجه خبری و پرسشی، به جای وجه امری بیشترین فراوانی نسبت به سایر انواع استعاره­های وجه را دارد. می­توان گفت حفظ وجهه و رعایت ادب باعث می­شود افراد­ از وجه امری پرهیز نمایند. آگاهی از انواع استعاره دستوری بینافردی وجه و آموزش صریح آن در فرایند زبان‌آموزی، به افراد در بهبود توانش ارتباطی آنها و در نتیجه درک بهتر متون علمی کمک می‌نماید.