تبیین مراحل و عوامل زمینهساز بحران ژئوپلیتیکی کردستان عراق بر مبنای مدل مایکل برچر
نویسندگان
1 دکتری تخصصی جغرافیای سیاسی، استادیار دانشگاه خاتم الانبیای ارتش
2 دکتری تخصصی مدیریت استراتژیک، استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش
doi
10.22059/jhgr.2018.258903.1007713چکیده
بحران ژئوپلیتیکی کردستان عراق با اعلام همهپرسی استقلال در سوم مهر 1396 شکل گرفته است. مدل ژئوپلیتیکی مایکل برچر دربارة مراحل و عوامل زمینهساز بحرانهای ژئوپلیتیکی است و در این مقاله مراحل و عوامل زمینهساز شکلگیری بحران کردستان عراق براساس مدل یادشده بررسی و واکاوی شده است. بنابراین، هدف از این مقاله شناخت و تبیین مراحل و عوامل شکلگیری بحران کردستان عراق براساس مدل مایکل برچر است. فرضیة تحقیق این است که مراحل بحران عبارتاند از: پیدایش، گسترش، کاهش. و تأثیرات بحران و عوامل زمینهسازی بحران عبارتاند از: جغرافیا، وضعیت منازعه، عمر بازیگر بحران، نظام سیاسی، سطح نظام بینالملل، قطببندی، و مداخلة قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای.پژوهش از نوع نظری است و با استفاده از روش توصیفی انجام شده است. ابزار گردآوری دادهها اسناد و مدارک است و دادههای گردآوریشده به روش تحلیل محتوا تجزیه و تحلیل شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد مراحل شکلگیری بحران کردستان عراق عبارتاند از: سقوط صدام و شکلگیری حکومت فدرال در کردستان؛ حملة داعش به سوریه و عراق و تقویت ناسیونالیسم کردی و استقلالطلبی؛ تسلط پیشمرگهها بر مناطقی از کرکوک، نینوا، و دیالی؛ حملة ارتش عراق و نیروهای حشدالشعبی به کرکوک و عقبنشینی نیروهای پیشمرگه از کرکوک. عوامل زمینهساز بحران عبارتاند از: برجستگی جغرافیایی- راهبردی منطقة کردستان بهویژه منطقة کرکوک؛ تقارن منافع ایران و ترکیه در سطح بالا و مخالفت بسیار شدید و همراه با تهدید این دو کشور با همهپرسی و همراهینکردنِ ایالات متحده واتحادیة اروپا با همهپرسی.
