برنامه ریزی توسعۀ منطقه ای بر پایۀ روش آینده پژوهی تحلیل اثرات متقاطع و سناریو نویسی سایب (مطالعۀ موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‏ ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، ایران

3 دکترای اقتصاد، دانشگاه اصفهان، ایران

doi
10.22059/jhgr.2019.229931.1007430
چکیده

هدف از پژوهش حاضر برنامه‏ریزی توسعة منطقه‏ای استان کهگیلویه و بویراحمد بر پایةروش آینده‏پژوهی تحلیل اثرهایمتقاطع و سناریونویسی سایب است. برای تجزیه‏ و تحلیل داده‏ها از نرم‏افزارهای آینده‏پژوهیMicmac  و سناریونویسی Scenario Wizard مبتنی بر روش طوفان فکری و انگیزش ذهنی استفاده‏ شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان ‏داد نُه پیشران کلیدی ازجمله سرمایه‏گذاری، گردشگری، استفاده از نیروهای متخصص و خبره، منابع آب، شبکةراه‏ها، امنیت سرمایه‏گذاری، محصولات زراعی و کشاورزی، زیربناهای روستایی،و اشتغال از میان 32 عامل شناسایی‏شده بیشترین تأثیر را در رشد و توسعة آیندة استان کهگیلویه و بویراحمد دارد. همچنین، شاخص تحقیق و توسعه، به‏عنوان عامل تنظیم‏کننده،از میان عوامل تأثیرگذار و تأثیرپذیر رشد و توسعة استان درنظر گرفته شد. همچنین، برای ترسیم چشم‏انداز توسعة منطقه‏ای استان کهگیلویه و بویراحمد، پیشران‏های کلیدی به‏‏عنوان عوامل پایه و اصلی در سناریونویسی در ادامه استفاده شدند. درواقع،مجموعه وضعیت‏های محتمل این عوامل به‏شکلی شفاف راهبردها و استراتژی‏های کلیدی و سیاست‏گذاری را برای مدیران معین می‏کند. درنهایت، با تدوین 112 وضعیت، 14 سناریو برای توسعة آیندة استان درنظر گرفته شد که 5/12درصد از وضعیت‏ها دارای حالت بحرانی‏اند، 75/18درصد در حالت ایستا و75/68درصد در شرایط مطلوب‏اند. همچنین، نتایج پژوهش نشان داد مطلوب‏ترین سناریو برای توسعة آیندة استان مبتنی بر استفاده از نخبگان و متخصصان داخل استان، رشد گردشگری طبیعی، توسعة حمل‏ونقل ریلی، توجه به اشتغال‏زایی، توسعة زیربناهای روستایی و مشوق‏های سرمایه‏گذاری و امنیت، توسعة محصولات باغی، و درنهایت مدیریت بهینه و پایدار آب است.