درآمدی بر کاربرد روش نشانه‌شناسی اجتماعی در تحلیل فیلم

نویسندگان

1 Academic Staff /Communication faculty of IRIBU

2 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات / دانشگاه صداوسیمای تهران

doi
چکیده

هدف این مقاله نقد و بررسی روش نشانه‌شناسی اجتماعی در تحلیل فیلم است. نشانه‌شناسی اجتماعی که مبتنی بر آراء هالیدی است قراردادی بودن رابطه دال و مدلول را کنار نهاده و آن را برساختی از روابط اجتماعی می‌داند. ازجمله کسانی که نشانه‌شناسی اجتماعی را در تحلیل بصری به خدمت گرفته‌اند، کرس و ون لیون هستند. ازاین‌رو، این مقاله با نظر به روش آن‌ها در تحلیل فیلم به این پرسش پاسخ می‌دهد که توانمندی‌ها و محدودیت‌های نشانه‌شناسی اجتماعی در تحلیل فیلم کدم‌اند. این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، پشتوانه‌های نظری و کاربرد عملی نشانه‌شناسی اجتماعی در تحلیل فیلم را بررسی و به‌عنوان نمونه، صحنه‌ای از سریال «آوای خاک» را تحلیل کرده است. درنهایت پژوهش پس از بیان دیدگاه‌های مختلف پیرامون این روش به این نتیجه رسیده است که استفاده از منابع نشانه‌شناسی به‌جای نشانه، امکان تحلیل متون چندوجهی و نظرگاه انتقادی از نقاط قوت و توصیفی بودن، پرزحمت بودن و محدودیت‌های فرهنگی ازجمله نقاط ضعف این روش است.