فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جهان امروز رابطه جامعه انسانی و محیط طبیعی تحت تأثیر پدیده شهرنشینی و توسعه شهری قرار گرفته است. پدیده­ایی که دارای خصلت جهانی و کلی بوده و دائماً رو به افزایش می­باشد. شهرنشینی و توسعه شهری را بدون شک، یکی از جنبه­های ویژه در تمدن جدید می­دانند رشد فیزیکی شهرها می­تواند پیامدهای زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی متعددی بدنبال داشته باشد. تغییر کاربری و پوشش ارا ضی و تبدیل زمین­های کشاورزی در محدوده شهرها یکی از مهم­ترین پیامدهای زیست محیطی گسترش شهرهاست که موجب بروز مشکلات عدیده­ای مانند از بین رفتن زمین­های کشاورزی، آلودگی آب، فرسایش خاک، افزایش سیلاب، کاهش کیفیت محیط زیست افزایش دمای سطح و غیره می­گردد. هدف از این تحقیق، شناسایی رشد شهری و تأثیر آن بر الگوی حرارتی با استفاده از داده­های سنجش از دور در یک دوره زمانی 29 ساله در شهر تبریز می­باشد. داده­های مورد استفاده در این پژوهش تصاویر ماهواره­هایLandsat 5  و Landsat 8 سنجنده­های TM و OLI,TIRS از سال 1990تا2019 می­باشد که با استفاده از تکنیک طبقه­بندی شیگرا تصاویر طبقه­بندی و سپس برای پیش­بینی گسترش شهر تبریز برای سال 2029 نیز از مدل مارکوف و سلول­های خودکار (CA-Markov) استفاده شده است، برای استخراج دمای سطح زمین نیز از دو روش Split Window  و Mono Window  استفاده شده است. در انتها نتایح پژوهش نشان داد که دمای مناطق مسکونی افزایش حدودا 1 درجه­ای داشته و بیشترین دمای محاسبه شده برای مناطق مسکونی در بخش­های جنوب غربی می­باشد که بیشتر از 29 درجه سانتی­گراد می­باشد، همچنین پوشش گیاهی در سال 1990، 2000، 2010 و 2019 به ترتیب 81، 44،61 و 43 کیلو متر مربع بوده است و اراضی شهری به ترتیب 54، 81، 100 و 128 کیلومتر مربع بوده است. که به طور واضح نشان­دهنده کاهش پوشش گیاهی و افزایش مناطق مسکونی می­باشد از طرفی دیگر بررسی و تحلیل نتایج الگوی گسترش شهر تبریز نیز نشان داده است که بیشترین گسترش در بخش­های جنوبی و همچنین جنوب غربی و شرقی بوده است یعنی درست بخش­هایی از شهر که دارای زمین­های مرغوب کشاورزی و پوشش گیاهی قابل توجهی می­باشد که این امر خود به گرم­تر شدن این بخش از شهر اثر گذاشته است.در جهان امروز رابطه جامعه انسانی و محیط طبیعی تحت تأثیر پدیده شهرنشینی و توسعه شهری قرار گرفته است. پدیده­ایی که دارای خصلت جهانی و کلی بوده و دائماً رو به افزایش می­باشد. شهرنشینی و توسعه شهری را بدون شک، یکی از جنبه­های ویژه در تمدن جدید می­دانند رشد فیزیکی شهرها می­تواند پیامدهای زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی متعددی بدنبال داشته باشد. تغییر کاربری و پوشش ارا ضی و تبدیل زمین­های کشاورزی در محدوده شهرها یکی از مهم­ترین پیامدهای زیست محیطی گسترش شهرهاست که موجب بروز مشکلات عدیده­ای مانند از بین رفتن زمین­های کشاورزی، آلودگی آب، فرسایش خاک، افزایش سیلاب، کاهش کیفیت محیط زیست افزایش دمای سطح و غیره می­گردد. هدف از این تحقیق، شناسایی رشد شهری و تأثیر آن بر الگوی حرارتی با استفاده از داده­های سنجش از دور در یک دوره زمانی 29 ساله در شهر تبریز می­باشد. داده­های مورد استفاده در این پژوهش تصاویر ماهواره­هایLandsat 5  و Landsat 8 سنجنده­های TM و OLI,TIRS از سال 1990تا2019 می­باشد که با استفاده از تکنیک طبقه­بندی شیگرا تصاویر طبقه­بندی و سپس برای پیش­بینی گسترش شهر تبریز برای سال 2029 نیز از مدل مارکوف و سلول­های خودکار (CA-Markov) استفاده شده است، برای استخراج دمای سطح زمین نیز از دو روش Split Window  و Mono Window  استفاده شده است. در انتها نتایح پژوهش نشان داد که دمای مناطق مسکونی افزایش حدودا 1 درجه­ای داشته و بیشترین دمای محاسبه شده برای مناطق مسکونی در بخش­های جنوب غربی می­باشد که بیشتر از 29 درجه سانتی­گراد می­باشد، همچنین پوشش گیاهی در سال 1990، 2000، 2010 و 2019 به ترتیب 81، 44،61 و 43 کیلو متر مربع بوده است و اراضی شهری به ترتیب 54، 81، 100 و 128 کیلومتر مربع بوده است. که به طور واضح نشان­دهنده کاهش پوشش گیاهی و افزایش مناطق مسکونی می­باشد از طرفی دیگر بررسی و تحلیل نتایج الگوی گسترش شهر تبریز نیز نشان داده است که بیشترین گسترش در بخش­های جنوبی و همچنین جنوب غربی و شرقی بوده است یعنی درست بخش­هایی از شهر که دارای زمین­های مرغوب کشاورزی و پوشش گیاهی قابل توجهی می­باشد که این امر خود به گرم­تر شدن این بخش از شهر اثر گذاشته است.