تأثیر خشکسالی بر کیفیت و سطح آب زیرزمینی دشت قروه و چهاردولی

نویسندگان

1 استادیار/ گروه علوم خاک دانشگاه ارومیه.

2 کارشناسی ارشد/ زمین شناسی زیست محیطی، دانشگاه ارومیه.

3 دانشجوی دکتری/ گروه علوم خاک، دانشگاه تبریز.

4 کارشناسی ارشد/ مهندسی منابع آب. دانشگاه تبریز

doi
چکیده

با توجه به ماهیت جغرافیایی کشور، خشک‌سالی از جمله پدیده‌هایی است که وقوع آن اجتناب ناپذیر می باشد. اما می‌توان به کمک آمار و اطلاعات ثبت شده وقوع آن را تا حد امکان پیش‌بینی کرد. با در نظر گرفتن اهمیت خشکسالی و اثرات آن بر منابع آب‌های زیرزمینی، در این پژوهش تأثیر خشکسالی بر کیفیت آب‌های زیرزمینی و سطح ایستابی دشت قروه و چهادولی طی 25 سال گذشته مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از متغیّرهای اقلیمی بارش ماهانه (91-1365) و شاخص بارش استاندارد (SPI) برای یافتن خشک‌سالی‌ها و ترسالی‌ها استفاده شد. طبقه‌بندی کیفیت آب زیرزمینی دشت قروه و چهاردولی با استفاده از شاخص‌های هدایت الکتریکی (EC) و نسبت جذب سدیم (SAR)، به کمک نمودار ویلکاکس انجام شد. همچنین برای مقایسه و پایش تغییرات هدایت الکتریکی (EC) و SAR آب زیرزمینی و سطح ایستابی در سال‌های شاخص خشکسالی و ترسالی، با استفاده از روش کریجینگ معمولی نقشه‌های پراکنش آن‌ها ترسیم شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که کیفیت آب آبخوان‌های قروه و چهاردولی در دو کلاس C2S1 و C3S1 بوده و کیفیت در ترسالی به دلیل افزایش برداشت از چاه‌ها بهتر نشده است. سطح آب زیرزمینی در طی دوره آماری بر اثر برداشت از آن دارای روند نزولی معادل با 49 سانتی متر در سال می‌باشد. بیشترین افت‌ها در سال 1390 نسبت به سال 1365 در قسمتهای شرقی و جنوبی دشت رخ داده است.