ارزیابی مورفوسکوپی و دانه‌بندی رسوبات بادی (مطالعۀ موردی آران – کاشان‌)

نویسندگان

1 استادیار گروه احیاء مناطق خشک و بیابانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jrwm.2018.251307.1226
چکیده

شناخت مناطق برداشت رسوبات بادی از اصول اولیۀ کنترل و مبارزه با فرسایش بادی محسوب می‌شود. زیرا با شناسایی‌مناطق برداشت می‌توان به جای معلول، علل را شناسایی کرد و فعالیت‏های اجرایی را در مناطق برداشت متمرکز کرد، و برای این کار شناخت رسوبات حائز اهمیت خاص است. در این مقاله باهدف شناخت هرچه بهتر و تفسیر نمونه‌های رسوبی، به بررسی و تحلیل توزیع رسوبات در رخساره‌های منطقۀ مورد مطالعه پرداخته شده است. بدین منظور پس از نمونه‌برداری از خاک سطحی و آماده‌سازی نمونه‌ها، عملیات دانه‌بندی به روش الک خشک و بر اساس استاندارد A.S.T.M  در8 طبقه شامل کوچک‌تر از 64 میکرون تا بزرگ‌تر از 4000 میکرون انجام شد. با ورود داده‌ها به نرم افزار Gradistat پارامترهای آماری همانند قطر میانه، چولگی و جورشدگی نمونه‏ها بر اساس روش جامع ترسیمی فولک محاسبه گردید. نتایج تحقیق نشان داد جورشدگی ذرات بین 8/0 – 3/0 که به نوعی تأییدکنندۀ فاصلۀ حمل نزدیک تا متوسط ذرات از منطقۀ برداشت خود تا محل تجمع رسوبات می‌باشد. نتایج حاصل  از شاخص کج شدگی ذرات در رخساره‎های رگ متوسط‌دانه، اراضی کشاورزی-رسی، کشاورزی و پهنه‌های ماسه‌ایی با پوشش سنگریزه‏ایی متقارن می‌باشد. در بقیۀ رخساره­ها شاخص کج‌شدگی به سمت ذرات ریزدانه می‎باشد. در رخساره‏های دشت ریگی، اراضی پفی و پوسته‎های شلجمی طبقات ضریب سایش بین200-0 می­باشد، در این­صورت کاملاً زاویه‌دار می­باشد و ذرات از فاصله‌ای نزدیک حمل شده است. در بقیۀ رخساره‏ها طبقات ضریب سایش بین400 - 200 قرار گرفته که در این­صورت ذرات نیمه زاویه­دار بوده و ذرات از فاصله‌ای نسبتاً نزدیک حمل شده است.