فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارتباط دو زبان فارسی و عربی و تأثیرپذیری این دو از یکدیگر غیرقابل کتمان است. در دورۀ قبل و بعد از اسلام این دو زبان بر همدیگر تأثیر بسیار گذاشته‌اند. پذیرش دین اسلام توسط ایرانیان باعث رواج لغات عربی بسیاری شد. نمازهای پنچگانه که در اوقات مختلفی از شبانه‌روز خوانده می‌شود، باعث توجه خاص به زمان نمازگزاری شده‌ و لحظات و زمان‌های نماز، اهمیت خاصی پیدا کرده‌است. به همین دلیل، عباراتی که برای اشاره به زمان ادای نماز به کار می‌رفت، بعد از مدتی برای اشاره به زمان به طور مطلق به کار رفت و کم‌کم عباراتی همچون «نماز دیگر»، «نماز پیشین» و «پسین» و کلمات دیگر، علاوه‌بر اشاره به زمان نماز، به عنوان قید زمان به معنای «عصر، غروب و مانند آن» در بین زبان‌های ایرانی رایج شدند. این تحقیق در پی آن است نشان دهد که در گویش‌های ایرانی چه واژه‌هایی تحت‌تأثیر نماز ایجاد شده و یا معانی تازه‌ای پیدا کرده‌اند. داده‌های این تحقیق هم به روش کتابخانه‌‌ای از کتبی همچون ترجمۀ تفسیر طبری و هم به روش میدانی از گویش‌های مختلف ایرانی گردآوری شده‌اند. نتیجۀ تحقیق نشان می‌دهد هم در متون ادب فارسی و هم در گویش‌های ایرانی واژه‌های زمان‌نَمای قابل ملاحظه‌ای تحت‌تأثیر نماز رایج شده‌اند.