تعیین ترادف ژنوم و واکاوی تبارزائی جدایه‌های نخود ایرانی، عدس و شنبلیله نانوویروس زردی بافت‌مردۀ باقلا جمع‌آوری شده از مزارع استان‌های خراسان رضوی و شمالی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 Department of Plant Protection, College of Agriculture, Shahid Bahonar University of Kerman

3 بخش گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22034/ijpp.2025.2021863.493
چکیده

ویروس زردی بافت‌مردۀ باقلا (faba bean necrotic yellows virus, FBNYV) با نام علمی Nanovirus necroflaviviciae از خانوادۀ Nanoviridae یکی از مهم‌ترین ویروس‌های آلوده‌کنندۀ گیاهان خانوادۀ Fabaceae در آسیا، آفریقا و اروپا است. در تحقیق حاضر، ترادف نوکلئوتیدی هشت قطعه ژنوم دو جدایۀ این ویروس از گیاهان نخودایرانی و عدس از مزارع استان‌ خراسان شمالی و شش قطعۀ ژنوم جدایه گیاه شنبلیله از استان خراسان رضوی توسط واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز تکثیر، همسانه‌سازی و تعیین ترادف شدند. با مقایسۀ تجمیع ترادف (concatenated genome components) شش قطعه DNA-R، DNA-S، DNA-M، DNA-N، DNA-U1 و DNA-U4 از ژنوم، میزان یکسان‌بودن ترادف نوکلئوتیدی این سه جدایه با یکدیگر 2/96 تا 9/94 درصد تعیین گردید. از بین شش قطعه، بیش‌ترین و کم‌ترین درصد همسانی بین سه جدایه، به‌ترتیب مربوط به قطعات DNA-R (3/1-99/99) و DNA-M (8/9-97/85) به‌دست آمد. در تحلیل درخت تبارزائی رسم شده، این سه جدایه در کنار جدایه‌هائی از ایران و دو جدایه از کشور آذربایجان در یک گروه مستقل قرار گرفتند. علاوه بر این، مشخص گردید که توزیع جغرافیائی تمام جدایه‌های ایرانی با تبارزائی آن‌ها ارتباط دارد. این نتایج تأیید می‌کند که FBNYV علاوه بر گیاهان لگومینوز، در مزارع سبزیجات برگی ایران نیز شیوع دارد.

کلیدواژه‌ها