تحلیل حساسیت تبخیر و تعرق محاسبه شده با استفاده از مدل بیلان انرژی روزانه و مقایسه آن با مدل سبال

نویسندگان

1 دانشیار /دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 استادیار /دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد/ سنجش ‌از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، ، تهران، ایران.

4 دانشیار/ گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

5 استادیار /بخش فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران)

doi
چکیده

  امروزه مدل‌ها و روش‌های زیادی توسط محققین مختلف ارائه شده‌است که بر اساس داده‌های ورودی هواشناسی و سنجش ‌از‌ دوری اقدام به برآورد تبخیروتعرق در روی سطح زمین می‌نمایند. بدیهی است که کیفیت جمع‌آوری و پردازش داده‌های ورودی نقش مهمی را در دقت نهایی تبخیر‌و‌تعرق واقعی محاسبه شده خواهد داشت. در این خصوص لازم است قبل از شروع مطالعه، ورودی‌های یک مدل با دقت مضاعفی مطالعه شده و حسب اثرگذاری هر داده در نتایج خروجی یک مدل، هزینه و زمان لازم جهت آماده‌سازی اختصاص یابد. در مطالعه حاضر با استفاده از تصاویر ماهواره Landsat8 و یک مدل بیلان انرژی روزانه که بر اساس آزمون‌های آماری انجام شده نتایج آن تطابق خوبی را با داده‌های لایسیمتری،  تشت ‌تبخیر و تبخیر و تعرق پتانسیل نشان داده بود میزان تبخیر و تعرق واقعی در دشت شهرکرد محاسبه گردید و سپس حساسیت تبخیر و تعرق محاسبه شده نسبت به پارامترهای کلیدی مدل در روزهای ژولیوسی 147، 195 و 291 در 32 نقطه با تراکم پوشش گیاهی و تبخیروتعرق مختلف بررسی گردید و در نهایت نتایج حاصله با نتایج تحلیل حساسیت مدل سبالKhavarian Nahzak (2004)  که پیش از آن مطالعه شده بود مورد مقایسه و بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در مدل پیشنهادی داده‌های دمای سطحی، دمای هوا، تابش طول موج کوتاه ورودی و ساعات آفتابی دارای حساسیت بالا و رطوبت نسبی و آلبیدو دارای حساسیت متوسط تا زیاد و باد و شاخص سطح برگ دارای حساسیت کم تا متوسط می‌باشند. از این رو پیشنهاد گردید که داده‌های با حساسیت بالا با دقت بیشتری رکورد و ثبت شوند و در نهایت مقایسه نتایج تحلیل حساسیت مدل پیشنهادی با مدل سبال نیز نشان داد به جز دمای سطح زمین در بقیه موارد هم‌پوشانی قابل توجهی در بین دو مدل وجود دارد.