ارزیابی تأثیراحداث سد مارون بر مرفولوژی رودخانه و تغییر کاربری اراضی پایین‌دست

نویسندگان

1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیا بهبهان

2 مربی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیا بهبهان

3 دانشجوی کارشناسی ارشدآبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیا بهبهان

doi
10.22059/jrwm.2018.227028.1099
چکیده

این مطالعه با هدف بررسی تأثیر احداث سد مارون بر تغییرات کاربری اراضی اطراف رودخانه در مناطق پایین‌دست با استفاده از سنجش ‌از دور و GIS صورت گرفته است.به‌منظور ارزیابی اثر سد از دو سری تصاویر ماهواره‌ای لندست در دوره 16 ساله شامل داده‌های سنجنده TM سال 1999 و OLI سال 2014 و نقشه‌های توپوگرا­فی رقومی25000 :1  با اعمال تصحیحات هندسی و اتمسفری استفاده گردید. سپس در مرحله بعد با استفاده از نرم‌افزار ENVI و روش طبقه‌بندی نظارت‌شده حداکثر احتمال، نقشه کاربری اراضی در 7 طبقه رودخانه، مرتع، کشاورزی، بیشه‌زار و باغات، مسکونی (روستا)، نخلستان و بایر به ترتیب با دقّت کلی 75% و 86% تهیه گردید. نتایج نشان داد که طی این دوره به علت احداث سد، مساحت کاربری‌های اراضی کشاورزی، بیشه‌زار و باغات، مناطق روستایی، نخلستان و مرتع افزایش ‌یافته و مساحت بایر و سطح رودخانه روند کاهشی داشته است. بیشترین تغییر کاربری مربوط به تبدیل کشاورزی به مرتع می­باشد که معادل 270/2875 هکتار و کمترین تغییر تبدیل بایر به روستا معادل 19/0 هکتارمی­باشد. تغییرات بستر عرضی رودخانه نیز نشان می‌دهد که میانگین عرض بستر در سال 1999، 10/106 متر بوده است؛ ولی در سال 2014 به 89/115 متر رسیده است و به‌طور متوسط حدود 79/7 متر کاهش‌یافته است. این تغییرات نشان‌دهنده کاهش عرض بستر و انحنای رودخانه در سال 2014 بوده است.